Branded dreams

Column: Dennis Elbers over de wijze waarop de huidige generatie designers reageert op politiek en maatschappij. Dit keer Studio Smack.

Tekst door Dennis Elbers

Ontwerp beïnvloedt onze samenleving. En onze samenleving heeft weer invloed op ontwerp. In zijn columns in Dude – en op het festival Graphic Matters in Breda – laat curator Dennis Elbers je kennis­ maken met de volgende generatie designers die onze blik op de wereld vormgeven. Graphic Matters vindt plaats van 20 september t/m 27 oktober 2019.

De dadendrang van president Donald Trump levert een stortvloed aan protesten op. Protestborden van hoogstaande poëtische en visuele schoonheid; ik vind het fascinerend om te zien hoe amateurs en professionele ontwerpers reageren op zijn 140-karakters korte decreten. Eén van mijn persoonlijke hoogtepunten is het protestbord met de tekst ‘Trump uses comic sans’.

 
 

Branded dreams - An impression of a dream manipulated by a brand we all know

Alleen maar ergens tegen zijn zet geen zoden aan de dijk, en zelfstandig een alternatief bieden is kansloos nu iedereen een mening heeft. Een eerlijke en open dialoog is de enige manier om tot een oplossing te komen. Ontwerpers kunnen hieraan bijdragen door beelden te maken die aanzetten tot debat. Een missie voor ontwerpers met lef.

Van oudsher zetten ontwerpers hun creativiteit in om politieke misstanden aan de kaak te stellen. Uit maatschappelijke betrokkenheid of juist persoonlijke frustratie, beide blijken een drijvende kracht voor creativiteit. Posters, muurschilderingen of pamfletten vormden lange tijd het arsenaal van de activist. Hedendaagse technologie zorgt ook hier voor een creatieve impuls. De protesten rukken inmiddels vanuit de straten op naar het wereldwijde web.

 
 

Bigger better -  A deconstruction of the American dream

Voor het eigenzinnige animatiecollectief Studio Smack is dit dagelijkse kost. Al jaren maken ze korte kritische films uit eigen beweging of voor opdrachtgevers met lef. Door iconische beelden uit de hedendaagse populaire cultuur naar hun hand te zetten, houden ze de kijker een spiegel voor. Hun verrassende subjectieve toekomstscenario’s vormen het uitgangspunt voor een kritisch of filosofisch gesprek.

Aanvankelijk was dit idealisme natuurlijk geen vetpot. Hun tijdrovende, haast ambachtelijke werkwijze combineerde niet lekker met de beperkte budgetten van ngo’s en culturele instellingen. Slimme oplossingen als zelf acteren (zelfs dansen), DIY motion tracking suits van etiketstickers, of uit documentaires geknipte voice-overs en zelf ingespeelde soundtracks (ook de zang) maakten Studio Smack tot een van de meest toonaangevende studio’s van ons land.

 
 

The Watchers - Camera systems have been programmed to predict human behavior and recognize the risk potential of individuals

Inmiddels is de studio gewend aan internationale agenten, professionele tracking suits, render farms en internationale awards. Wat niet is veranderd, is de hoeveelheid urgente zaken om visionaire video’s over te maken.

Ik hoop dat Ton Meijdam, Thom Snels en Béla Zsigmond snel weer eens de vrije hand krijgen (of nemen) om hun vooruitziende blik te tonen. Immers voorspelden ze in Bigger, Better meer dan tien jaar geleden al de huidige politieke situatie in de VS. Ook de surveillancestaat werd treffend in beeld gebracht nog voordat camera's zichtbaar in het straatbeeld aanwezig waren. Hoe lang zal het duren voordat Branded Dreams werkelijkheid wordt?

Deze column verscheen eerder in Dude, lente 2017. Meer lezen over Dutch designers en hun impact op de maatschappij? Neem dan een abonnement of wordt BNO-lid en ontvang het magazine gratis.