Chloé Rutzerveld: eten in de toekomst

Dude extra: eten in de vorm van capsules met gepersonaliseerde smaakbeleving? Dude Chloé Rutzerveld deelt haar radicale ideeën over eten in de toekomst.

Chloé Rutzerveld bedacht in de afgelopen jaren al verschillende scenario’s voor hoe wij in de toekomst gaan eten. Een van haar meest radicale ideeën in dat opzicht is Digestive Food, alweer uit 2015: eten in de vorm van capsules waarin de voedingsstoffen gelaagd zijn opgeslagen en vrijkomen in de volgorde waarin het menselijk lichaam ze verteert.

Goed voor mens en milieu omdat het in theorie een honderd procent efficiënt eetsysteem is, en een einde maakt aan de voedselverspilling van ons eigen lichaam. Want dat is nu slechts in staat om driekwart van het voedsel dat we tot ons nemen te verteren, en dat ligt niet aan ons lichaam maar aan het soort eten.

Odoo CMS - een grote afbeelding

Digestive Food, Future Food concept en event door Chloé Rutzerveld tijdens Foodtopia in Museum Boerhaave. Fotograaf: Gijs de Boer.  

Chloé kan zich goed voorstellen dat de scheiding van voedingsstoffen in de toekomst nog verder zal gaan en dat de efficiëntie ook zal worden losgekoppeld van de ervaring. "Misschien gaan we ooit wel proeven zonder te eten. Dat we toegaan naar een combinatie van doordeweeks snel, gepersonaliseerd voedsel in bijvoorbeeld de vorm van capsules waar je dankzij gepersonaliseerd toegevoegde textuur, geur, kleur of virtual reality de (smaak-)beleving kunt toevoegen is niet ondenkbaar." 

"Mensen hebben nu al geen tijd meer om te eten, maar willen wel gezonde voeding tot zich nemen om hun lichaam in vorm te houden. We kunnen best uitkomen op een combinatie van doordeweeks makkelijk, snel functioneel voedsel, waarmee het lijf goed wordt gevoed en de aarde tegelijk wordt ontlast, en in het weekend bourgondisch eten uit eigen moestuin."

Wat voor gevolgen heeft dat voor de productie van ons voedsel?

"De hele boerderij zal er anders uit gaan zien. Je zou een soort farms kunnen krijgen waar macro-ingrediënten worden geproduceerd door gemodificeerde bacteriën. Dat gebeurt nu ook al bij onderzoek dat gedaan wordt voor het creëeren van voedingsstoffen die nodig zijn voor het kweken van in-vitro-vlees. In mijn project Future Food Formula (2017) heb ik ook een toekomst geschetst waarin de consument met groeirecepten gewassen zelf thuis gaat kweken en ontwerpen. Je gaat dan al ‘koken’ in een eerdere fase, niet met ingrediënten, maar met groeirecepturen. Het veredelen van gewassen wordt dan een democratisch proces. Als we onze groeirecepturen gaan delen, weet de industrie ook waar consumenten veel belangstelling in hebben en wat daarom interessant is voor massaproductie."
Future Food Formula.

Zijn dat geen hele grote stappen die nog moeten worden genomen?

"Nee, want het zal niet zo zijn dat iedereen op deze manier gaat eten of eten gaat produceren. Er zullen groepen ontstaan en dat is niet erg. Wat het belangrijkst is, is dat er voor de consument die geen tijd en energie in zijn voeding wil steken wordt gereguleerd op gezondheid en voedingswaarde. En over het algemeen is het vooral belangrijk dat we met zijn allen meer kennis van voeding krijgen. Dat we weten hoe de productieketen is georganiseerd en hoeveel energie en grondstoffen het kost om voedsel te produceren. Als mensen daar kennis over en inzicht in hebben, groeit het besef wel dat we momenteel niet goed met ons voedsel omgaan. Maar tegelijkertijd blijft het moeilijk om keuzes te maken. 

Odoo CMS - een grote afbeelding

Illustraties uit het boek Food Futures, How Design and Technology can Reshape our Food System van Chloé Rutzerveld, door Lisa den Teuling.

Besluit je bijvoorbeeld geen dierlijke producten meer te eten, maar wel soja, noten en avocado, dan ben je nog steeds niet goed bezig. Aangezien dat producten zijn die niet van hier komen, zijn ze vervuilend qua transport. Omdat er veel vraag naar is, werk je bovendien monocultuur en ontbossing in de hand. Je kunt ook zeggen dat je alles voortaan bij de lokale boer koopt. Maar die heeft al zijn beesten weer buiten lopen en dat betekent meer CO2 en metaangassen; dan is massaproductie weer niet zo slecht. Het is zo’n complex systeem, je kunt het eigenlijk nooit goed doen."

Odoo CMS - een grote afbeelding

Anders Eten, Future Food Workshop door Chloé Rutzerveld als onderdeel van Foodtopia in Museum Boerhaave. Fotograaf: Gijs de Boer. 

Is daar een rol weggelegd voor de overheid?

"Je moet de omschakeling niet top-down opleggen, die moet echt vanuit onszelf komen. De overheid zal dat bovendien ook niet snel doen, we zijn nog veel te afhankelijk van export en de slag naar het verkopen van kennis in plaats van producten is nog gaande. De bitterballencultuur wordt vanuit de overheid en de industrie nog steeds aangemoedigd. Kijk naar hoe het gaat met kweekvlees. Het is er, maar er mag in Nederland niet mee worden getest en dat terwijl het hier qua idee en onderzoek is ontstaan.

De patenten liggen in Nederland en er is veel geld in gepompt. Maar je ziet dat het vervolgens in Silicon Valley veel sneller van de grond komt. Omdat het idee hier vandaan komt, wilden ze het vanuit daar wel als eerste hier introduceren, maar dat wordt dan weer tegengehouden. Bizar!"

Interview & tekst: Floor van Essen. Lees hier meer over Chloé Rutzerveld.