Experiment x ambitie

Samen met het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie presenteren we drie artikelen over de talentvolle ontwerpers die hard werken aan hun toekomst. Nu deel 2, met Koos Breen.

tekst door Floor van Essen

Een klassiek grafisch ontwerper is Koos Breen niet. In samenwerkingsprojecten met uiteenlopende makers onderzoekt hij de grenzen van het vak waarin hij is opgeleid. Hij werkt veel in opdracht, en die zijn vaak grafisch georiënteerd. Maar daar begint verandering in te komen. Afgelopen jaar concentreerde hij zich vooral op eigen initiatieven en de ontwikkeling van zichzelf als ‘interdisciplinair ontwerper’. De ruimte hiervoor kreeg hij door een talentontwikkelingsbeurs van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

Odoo CMS - een grote afbeelding

Op dit moment werkt Koos Breen aan twee objecten die hij gaat tentoonstellen in Madrid. Hij is gevraagd voor de expositie waarvoor tien ontwerpers een ontwerp maken bij tien boeken van uitgeverij Corraini Editions. Ook staat er een show in Brussel op de planning en reist hij in april naar Milaan om daar, net als afgelopen jaar, werk te presenteren.

Vorig jaar deed hij dat met het door hemzelf opgerichte multidisciplinaire collectief Better Known As. Dit jaar sluit Koos zelf aan bij MORPH, een groepspresentatie van meerdere interdisciplinair werkende ontwerpers. 

"Ik dacht dat Nadine Goepfert een samenwerking niet zou zien zitten, ze heeft al zo verschrikkelijk veel gedaan. Maar toen ik haar benaderde was ze heel enthousiast en bleek ze mij nota bene al langer te volgen." -

Naar aanleiding van de expositie op de Salone del Mobile in 2018 werd Koos door Het Nieuwe Instituut gevraagd om de grafische stijl en set voor debatserie For the Record te ontwerpen. ‘Een grote opdracht waarvoor ik heb gewerkt met kunstenaar Jeannette Slütter. Het is zoveel leuker om een totaalbeeld neer te kunnen zetten dan alleen de graphics’, vertelt Koos.

‘Samenwerken is heel leerzaam vooral als je dat doet met makers uit andere disciplines. Juist dat soort samenwerkingen zoek ik op. Behalve praktische kennis over mij onbekende technieken als weven en keramiek, geeft het ook inzicht in hoe anderen werken en denken en levert het interessante dialogen op.’

Odoo CMS - een grote afbeelding

foto door: Lonneke van der Palen

Beurs

Leren door samen te werken was ook het uitgangspunt voor het plan dat Koos ontwikkelde voor de talentontwikkelingsbeurs. ‘Veel van de samenwerkingen die ik initieerde bleven op afstand. Ik werkte vaak samen met mensen uit het buitenland, maar kon het me niet permitteren naar hen toe te gaan, ook al zou dat de samenwerking versterken. Afgelopen jaar heb ik dat wel kunnen doen, wat me veel goede contacten heeft opgeleverd.

Door de beurs heb ik verder veel kunnen experimenteren en materiaalonderzoek kunnen doen. Ook heb ik de documentatie van mijn werk kunnen optimaliseren. Voor elk werk heb ik een eigen set gebouwd om het daarin te fotograferen; veel werk, maar daardoor komen niet alleen mijn ontwerpen maar ook mijn visie sterk naar voren.’ 

Om feedback te krijgen op zijn manier van werken nam Koos Breen afgelopen jaar ook twee coaches in de hand: productontwerper Bertjan Pot en curator Matylda Krzykowski. Met hen wisselde hij ideeën uit over het presenteren van zijn werk, projectteksten, keuzes ten aanzien van samenwerking en, niet onbelangrijk, ze openden deuren voor hem.

‘Ik heb sowieso geleerd dat ik niet te terughoudend moet zijn in het benaderen van anderen. Vaak vinden ze het heel leuk als je belangstelling hebt. Ik wilde al langer graag samenwerken met Nadine Goepfert. Ze werkt op veel verschillende vlakken en heeft een studio in Berlijn. Ik dacht dat zij een samenwerking niet zou zien zitten, ze heeft al zo verschrikkelijk veel gedaan. Maar toen ik haar benaderde was ze heel enthousiast en bleek ze mij nota bene al langer te volgen. Heel grappig.’ 

Odoo CMS - een grote afbeelding

Samenwerkingsproject met Nadine Goepfert, foto door: Lonneke van der Palen

Ambitie


Het enthousiasme dat uit zijn werk spreekt, komt ook in ons gesprek duidelijk naar voren. Het is dan ook niet zo gek dat Koos ietwat overmoedig was in zijn subsidieaanvraag. ‘Ik heb wel gemerkt dat mijn plan veel te ambitieus was’, vertelt hij lachend. ‘Natuurlijk is het heel belangrijk om ambitie te laten zien, maar ik wilde alles in een jaar proppen. Dat was niet helemaal realistisch. Zo’n jaar moet je juist ook gebruiken om focus aan te brengen.’ 

Wat hij subsidieaanvragers verder wil meegeven? ‘Zorg voor goed beeldmateriaal! Ik heb me zeker gerealiseerd dat zo’n commissie heel veel andere aanvragen te lezen en te zien krijgt. Als ze dan naar iets leuks kunnen kijken, helpt dat enorm. En sowieso is goed beeldmateriaal belangrijk, dát is je werk, althans míjn werk.’


Copycat


Vorm speelt een belangrijke, zo niet de belangrijkste, rol in het werk van Koos. Hij is gefascineerd door de mogelijkheden die vormen bieden en het is de vorm die vaak de inhoud van zijn werk bepaalt. 

Koos maakt daarbij gebruik van wat hij zelf noemt ‘associatieve morfologie’: de ene vorm leidt tot de volgende en toeval speelt daarbij een belangrijke rol. Dit zorgt voor een sterke samenhang in zijn werk, aangezien ook het ene werk uit het andere voortkomt. Het werk van Koos is dus erg op vorm gericht en hij is zich altijd bewust van de representatie van zijn werk.

Dat zijn ontwerpen en de esthetiek ervan anderen aanspreken, ontdekte hij al toen hij nog studeerde aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunst in Den Haag.

Hij deed mee aan een groepstentoonstelling met andere studenten op de Salone del Mobile toen iemand hem erop attent maakte mensen te hebben zien lopen met een tas waarop zijn werk stond afgebeeld. Een groot ontwerpbureau dat ook op de beurs presenteerde, bleek de tassen te hebben gemaakt en verkocht ze zonder dat Koos daar toestemming voor had gegeven of überhaupt iets van wist.

‘Ik ben lid van de BNO en heb meteen advies ingewonnen. Daar heb ik veel aan gehad, zo kreeg ik het advies het bedrag dat ik als schadevergoeding wilde te verdubbelen, zodat er onderhandelingsruimte was. Het was een enorm toeval dat ik erachter kwam dat mijn ontwerp was gebruikt. Maar ik heb gelukkig een goede vergoeding gekregen.’

In de toekomst wil hij graag samenwerken met een duo, het liefst werkzaam in de architectuur; weer een nieuwe discipline. Zijn werk ontwikkelt zich steeds meer in de richting van setdesign. Het is dan ook niet zo gek dat Koos in de toekomst graag de scenografie van dansvoorstellingen zou maken. ‘Heel mooi lijkt me hoe er dan weer een nieuwe dimensie aan je werk wordt toegevoegd waar je in je ontwerp ook rekening mee moet houden.’

Wil je meer weten over de beurs Talentontwikkeling van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, kijk dan hier. De deadline voor het aanvragen van talentontwikkelingsbeurzen voor 2020 is 6 maart 2019. Ben je benieuwd wie er de afgelopen jaren allemaal ondersteuning kregen via de Deelregeling Talentontwikkeling? Platform Talent geeft een overzicht van alle ondersteunde ontwerpers en makers. 

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met:

Demo logo