Fund-it-yourself

Er zijn verschillende platforms waarmee je projecten, ideeën of producten via crowdfunding kunt financiëren. We vragen ontwerpers Heiko Balster en Sander Lorier naar hun ervaringen.

tekst door Vicky Fasten & Freek Kroesbergen, Illustratie door Robert van Raffe

Crowdfunding is een populaire manier om nieuwe projecten, ideeën of producten te financieren. Je kan zo namelijk in één keer een som geld ophalen bij een grote groep mensen. Om deze mensen te bereiken zijn er verschillende platforms waar je terecht kunt.

Voor een cultureel project is het platform Voordekunst heel geschikt om geld op te halen. Ben je bezig om een nieuw product in de markt te zetten en wil je de animo testen? Dan is het platform Kickstarter juist weer heel geschikt. En ondernemers die willen opschalen kunnen op Symbid hun investeerders vinden. Maar ook zonder platform kan je zelf een campagne opstarten. Kortom, een scala aan mogelijkheden.

Odoo CMS - een grote afbeelding

Als je geld bij een grote groep mensen wilt ophalen, kan dat op verschillende manieren. Je kunt vragen om een donatie, geld lenen, aandelen beschikbaar stellen of een tegenprestatie leveren. Met dat laatste zijn veel ontwerpers bekend. Zo kan je je eigen publicatie realiseren als er voldoende pre-orders via je crowdfundingcampagne binnenrollen, of een oven bij elkaar sparen om je keramische werk naar een hoger plan te tillen en iedere donateur van een vaasje voorzien.

In 2018 is in Nederland 329 miljoen euro met crowdfunding opgehaald. Dat is met 223 miljoen, 48 procent meer dan in 2017, toen 223 miljoen euro werd ingezameld. In 2018 werden zo’n 8.800 projecten en ondernemingen succesvol gefinancierd. De meest gebruikte vorm van crowdfunding is de lening.

Volgens Gijsbert Koren, industrieel ontwerper, crowdfundingadviseur en initiatiefnemer van Crowfundingcijfers.nl, bestonden in 2018 meer dan 86 procent van de campagnes uit een lening waarbij een gemiddeld rendement van 4,3 procent werd gehaald. Op de site worden de belangrijkste platforms op basis van openbare cijfers gerangschikt naar grootte. 

De vijf grootste crowdfundplatforms – Geldvoorelkaar, Collin Crowdfund, Funding Circle, DuurzaamInvesteren en NPEX – financierden elk inmiddels meer dan 50 miljoen euro. In 2018 waren deze ‘big five’ samen goed voor 56 procent van de crowdfunding-markt voor bedrijfsfinanciering.  

Propositie

Als je zelf aan de slag wilt met een crowdfundingcampagne, realiseer je dan dat het veel tijd en energie kost. Het meeste werk bij succesvolle campagnes zit hem in het grondige voorwerk en de goede nazorg. Alleen met een mooie filmpje kom je er niet. Allereerst is het belangrijk dat je een duidelijke propositie hebt. Wees zo concreet mogelijk: wat ga je precies voor wie aanbieden? Je kan je het beste laten inspireren door andere campagnes. Wat spreekt je aan? Wanneer ben je enthousiast of overtuigd?

‘Weet waar je aan begint, zegt productontwerper Heiko Balster, die zijn innovatieve bestek crowdfunde via Voordekunst. "Crowdfunding moet je niet lichtzinnig opvatten. Het is echt zonde als je te weinig hebt voorbereid, en daar pas achter komt als het te laat is om het nog bij te stellen."

Heiko heeft zijn campagne goed voorbereid. "Ik heb geïnvesteerd in een huisstijl, die ook de identiteit vormt waarop de verpakking is gebaseerd. Ik heb samples laten maken, foldermateriaal, en mijn website aangepast. Ook de projectpagina bij Voordekunst moest helemaal kloppen. Alles om zo duidelijk en overzichtelijk mogelijk het verhaal te vertellen", zegt hij. 

Om zijn bestek te financieren heeft hij twee keer succesvol geld ingezameld via Voordekunst. De oorspronkelijke serie – een vijfdelig tafelcouvert, slacouvert en serveerlepels – werd gefund in 2015 en daarna in productie genomen.
Foto: bestek Heiko Balster / Fotograaf: Sascha van Helvert / Styling: Nancy Cornelissen

In 2018 financierde hij de uitbreiding van zijn bestek met een ontbijtcouvert en een longdrinklepel. Voor Heiko waren deze campagnes niet alleen een manier om het benodigde geld bij elkaar te krijgen, maar ook een extra zetje:

"Het hielp om het product verder onder de aandacht brengen, en meer bekendheid en betrokkenheid te krijgen. Enkele winkels waren gelijk geïnteresseerd en wilden meewerken toen ik ze benaderde. Toen het bestek eenmaal gemaakt was, waren ze al sterk betrokken bij het product. Dat is meer waard dan wanneer het zomaar in de winkel komt te liggen."

Er zijn verschillende crowdfundingplatforms voor verschillende financieringsbehoeften: van donaties tot voorfinanciering, en van leningen tot investeringen. Kijk hier voor een handig overzicht met links en een toelichting. 

Doelbedrag

Om te crowdfunden moet je het doelbedrag bepalen. Globaal gezien wordt 20 tot 30 procent van het doelbedrag opgehaald uit je eigen netwerk. Het is daarom belangrijk om je netwerk eerst goed in kaart te brengen. Al tijdens de voorbereidingen van je campagne betrek je je ‘warme’ netwerk zodat zij bij de lancering kunnen zorgen voor een snelle start. En je creëert hiermee vertrouwen bij je ‘koude’ netwerk.

Om het maximale uit een campagne te halen moet je ook investeren. De campagnes gaven Heiko het vertrouwen dat er voldoende vraag was naar zijn bestek, en dus het vertrouwen om ook zelf te investeren. "Het was geen volledig sluitende back-up, maar ik had de optie om geld te lenen om zelf in de campagne te stoppen." 

Belangrijk is dat je goed inschat wat je maximaal kunt vragen, weet Heiko, die het doelbedrag net heeft gehaald. "Natuurlijk had ik meer geld kunnen gebruiken. Naast de productie van het bestek had ik geld nodig voor het vervolgtraject zoals voor de website en verpakking, maar dat heb ik niet meegenomen in het bedrag van de campagne – het was niet realistisch om dat te vragen."

 
 

Video: City Plates door Studio Lorier: Architectural Tray, Sushi Plate 

Ook keramist en meubelmaker Sander Lorier van Studio Lorier wijst erop dat je goed moet inschatten welk bedrag er met je campagne is gemoeid. "Denk ook aan de meer verborgen investeringen, zoals de commissie van het platform die je betaalt als je crowdfunding een succes is. Bereken alle kosten goed van tevoren door, want wat je belooft moet je leveren.

En bij een groot succes zitten ook veel bijkomende kosten en uren werk, zoals aan opslag, verpakkingen en logistiek", zegt Sander, deelnemer aan Driving Dutch Design 2019 en initiator van drie succesvolle campagnes via Kickstarter: in 2016, 2017 en 2018. "Het heeft het grootste klantenbestand en is wereldwijd", motiveert hij zijn keuze voor dit platform.

Crowdfunding Dutch Design is een initiatief van Kickstarter, Dutch Design Foundation en Douw&Koren, destijds het bureau van Gijsbert Koren. Inmiddels is ook het platform Voordekunst aangesloten. Deelnemers krijgen begeleiding, workshops, pr-steun en een plek op Dutch Design Week om hun campagne te realiseren.

Publiciteit

Tijdens een campagne is het zaak om zoveel mogelijk publiciteit te genereren. Je moet mensen tenslotte naar het platform zien te krijgen. "Een communicatieplan waarin je persoonlijke successen vertelt, helpt daarbij", meent Heiko. Sander voegt toe: "Houd je campagnepagina overzichtelijk en je video kort en bondig. Bereid je tekst, video en foto’s goed voor en maak deze makkelijk beschikbaar voor de pers om het te publiceren en voor de social media."

Als de campagne eenmaal achter de rug is, moet je de tegenprestatie leveren. In de praktijk blijkt vaak dat de tegenprestatie op zich laat wachten door allerlei omstandigheden. Dan kan gebeuren, maar zorg er dan voor dat je tijdig met je financiers en achterban communiceert.

Crowdfunding Dutch Design, Fotograaf: Cleo Goossens
Beide ontwerpers – maar bijvoorbeeld ook Bas Timmer met zijn Sheltersuits – namen voor hun vervolgcampagne deel aan Crowdfunding Dutch Design (CDD), dat ontwerpers de kans biedt hun concepten voor te stellen aan een groot publiek met als doel financiering te vinden voor de ontwikkeling en realisatie.

Voordekunst vroeg of Heiko zijn bestek op Dutch Design Week 2018 zou presenteren. Dat was niet het geval, en hij werd doorverwezen naar de organisatie. Er bleek nog plek bij CDD. 

"Ik kreeg een aanbod dat ik niet kon weigeren: voor 750 euro stond ik tien dagen op een hele goede plek in het Klokgebouw", vertelt hij. Ondanks zijn deelname, waarmee hij veel nieuw publiek wist te bereiken, liep deze campagne vooral door de eerdere kopers van het bestek: "Meer dan de helft van de funders was al klant. Zij zaten op de uitbreiding te wachten."

Ook voor Sander Lodier, geselecteerd als een van de deelnemers van CDD in 2017, was de presentatie een steun in de rug van zijn crowdfundcampagne via Kickstarter. "Via de beurs heb ik enkele kopers gevonden voor mijn Hybrid Chair", de loungestoel die eenvoudig kan veranderen in een bureaustoel. Naast Dutch Design Week stond Heiko met zijn perks ook op de beurs Meesterlijk in Amsterdam. Want je kunt niet alleen op online vertrouwen, je moet er ook op uit, weten beide ontwerpers inmiddels.

Dit artikel is ook te lezen in het zomernummer 2019 van Dude, Dutch Designers Magazine. Klik hier voor meer informatie over Dude en om een abonnement af te sluiten.