Harald Dunnink

Dude interview: Harald Dunnink, oprichter en creatief directeur van Momkai. Met aansprekende namen als Nike, Red Bull en De Correspondent kan het bureau met recht succesvol worden genoemd.

tekst door Floor van Essen

Dit interview is in de lente van 2014 gepubliceerd in Dude Magazine.

Zijn betrokkenheid bij De Correspondent gaat verder dan die van een ontwerper als regulier opdrachtnemer. Enthousiast geraakt door het concept besloot Harald Dunnink, oprichter en creatief directeur van Momkai, als mede-ondernemer in het online nieuwsplatform De Correspondent te stappen. En dit is niet de enige keer dat Dunnink dat deed.

Zijn digitaal ontwerpbureau kenmerkt zich door een mix van creatieve dwarsheid en zakelijkheid. Dunnink lijkt daarmee de eigenschappen en vaardigheden in zich te verenigen die tegenwoordig van een creatief ondernemer worden verlangd. 

Het succes dat Harald Dunnink momenteel heeft met Momkai komt hem ogenschijnlijk aanwaaien. Maar een gesprek met hem leert dat schijn bedriegt. Dunnink legt de kwaliteitslat voor zijn werk hoog en vraagt daarmee van zichzelf en van zijn medewerkers het nodige. Daarbij is hij doelgericht, maakt hij heel bewust keuzes, durft hij te investeren én is hij niet bang geweest leergeld te betalen. Zijn duurste les? Daar kan hij op aanraden van zijn advocaat op dit moment helaas niet over uitweiden. Dunnink: "Ik heb veel geleerd in die zin dat je dingen zakelijk harder moet aanpakken en vooraf op papier moet zetten."
Foto: Harald Dunnink, Fotograaf: Robin de Puy

Hij vindt het dan ook jammer dat hij nu niet kan delen wat hem met een eerder ontwerp en een door Momkai ontwikkeld verdienmodel overkwam. Vooral omdat Dunnink andere ontwerpers zou willen waarschuwen dat hen dit ook kan overkomen. Aan de andere kant is hij blij dat hij samen met zijn compagnon Sebastian Kersten nu de weg naar de advocaat wel weet te vinden. Tegenwoordig pakken ze plagiaat direct aan, ook als statement namens alle Nederlandse ontwerpers. In Dunninks ogen is er een grens bereikt: creatieve kwaliteit verdient bescherming.

Vooral in de beginjaren van Momkai kon Harald Dunnink het zich permitteren om leergeld te betalen. Hij was nog jong, niet gewend geld te verdienen en zijn vrienden zaten in precies dezelfde positie. Wel is hij vanaf het eerste moment van zijn carrière heel doelgericht geweest. Bewust koos hij ervoor om ook commerciële klanten in de portefeuille van Momkai op te nemen waar hij met evenveel liefde en aandacht voor werkte. "Op die manier hadden we de ruimte om voor andersoortige opdrachtgevers of in zelfgeïnitieerde projecten dingen te proberen. Het een is de voorfinanciering van het ander. Mensen weten vaak niet wat je kunt maken dus je moet iets vinden waarin je dat kunt tonen."

Ook is Dunnink er van meet af aan op gericht geweest voor bepaalde A-merken te werken, bij voorkeur niet als onderaannemer. Het feit dat zij iedereen konden kiezen maar juist met Momkai in zee gingen gaf hem zelfvertrouwen.

Odoo CMS - een grote afbeelding

Strakke magazine look voor Red Bull Studios

"Als je voor grotere (inter)nationale klanten werkt, krijg je bovendien de ruimte en het budget om te maken wat je echt wil. Ik ben er altijd van uitgegaan dat het succes van dat werk weer zou afstralen op het volgende."

Juist dat is ook de reden dat Harald Dunnink in het verleden vaak bereid is geweest veel meer uren in een ontwerp te steken dan hij kon declareren. "Door lang te 'overreachen' hebben we misschien deels onnodig veel weggegeven, maar daar ga ik me niet voor excuseren.

Op die manier hebben we ook alle stappen gemaakt om dát werk te tonen waar mensen nu op afkomen. Je bent je eigen investeerder. Maar op een gegeven moment heb je wel genoeg leergeld betaald; tegenwoordig zijn we scherper op ons projectmanagement. We hebben daar een keer een analyse op losgelaten, eigen urenregistratiesoftware ontworpen en ontwikkeld, plus we hebben een goede senior projectmanager aangenomen. Dat strakker managen op uren werkt goed, vooral bij commerciële opdrachtgevers.’

"Groei is een vreemde maatstaf"

Op de vraag welke vaardigheden ontwerpers tegenwoordig nodig hebben om succesvol te kunnen ondernemen wijst Dunnink onmiddellijk op het belang van ‘teamwork’. Zeker in het digitale veld is het onmogelijk solitair te werken; als ontwerper kun je een visie of vorm neerzetten maar een developer blaast het feitelijke leven in je ontwerp, dat is een gezamenlijk proces.

Los daarvan gelooft Harald Dunnink heilig in de toegevoegde waarde van het werken in teams. "Een samenwerkingsverband hoeft niet grootschalig te zijn. Maar het werkt niet als je alles in je eentje wil doen. Je moet weten waar je goed in bent en mensen aantrekken die jouw minder sterke kanten aanvullen. Al in het begin heb ik mijn compagnon Sebastian Kersten erbij gevraagd. We zitten 'fiftyfifty' in Momkai, hij is technisch eindverantwoordelijk. Ook ontwerp ik nu negen jaar samen met Martijn van Dam; wat een talent, ik kan veel meer doordat ik met hem werk in plaats van alleen."

Het werken in teamverband – het bureau telt nu tweeëntwintig vaste medewerkers – is voor Harald Dunnink bovendien nodig om díe kwaliteit te leveren die hij beoogt. "Ik heb altijd ingezet op een vast team en nooit echt met freelancers gewerkt. Voor het soort werk dat wij doen zijn niet per se veel ontwerpers nodig maar wel veel gedreven developers; zonder hen bestaat ons werk niet.

Met een goede groep mensen kom je tot je beste werk. Bovendien ben je dan in staat om direct voor opdrachtgevers te werken en kun je samenwerkingsverbanden met andere bureaus voorkomen. Er zijn goede uitzonderingen, maar ik heb in het verleden ervaren dat het binnen dat soort constructies vaak diffuus wordt waar dingen vandaan komen. Ook heb ik gemerkt dat mensen dingen vaak net te vroeg goed vinden, dat ze niet genoeg van zichzelf eisen en niet ver genoeg gaan. Als je een vast team opbouwt, dan kan je dat ook veel meer uitdragen. Het werk hoeft er bovendien niet vervelend van te worden, je hóeft niet als een Steve Jobs iedereen uit te schelden."

Odoo CMS - een grote afbeelding

Momkai is, als mede-oprichter, vanaf het begin betrokken bij o.a. het merk Lowdi.

Harald Dunnink kiest ervoor zijn bureau niet té groot te laten worden. Liever wil hij selectief kunnen zijn en nee kunnen zeggen dan dat hij voor alles en iedereen werkt en vaak opdrachten wel aan móet nemen om de lonen van zijn personeel te kunnen uitbetalen.

"Groei is een vreemde maatstaf. Zo dubieus als het is dat we als maatschappij de groei van het bruto binnenlands product als eenheid hanteren om te vertellen hoe het met ons gaat, zo vreemd is het dat veel ondernemers de omvang van hun bedrijf als de maatgeving voor zakelijk succes zien. De som is eerder: dat wat je bijdraagt aan het bestaan van anderen plus of je er zelf gelukkig van wordt gedeeld door of je er van kan leven. Dat is wat telt.

De complexiteit van mijn vakgebied gecombineerd met de beperkte omvang van ons bureau vereist wel dat we steeds bewustere keuzes maken. Zo kan ik op dit moment niet een 'dedicated' iOS developmenttak draaiend houden. We zetten in op een ontwerpaanpak voor het web die op alle schermen goed werkt, het zogeheten 'responsive design', omdat we gebruikers universele toegang willen bieden."

"het grootste streven in al mijn werk is het creëren van rust"

De keuze voor digitaal ontwerp die Harald Dunnink al tijdens zijn opleiding maakte is een gelukkige geweest. Het is de enige ontwerpdiscipline die de klappen van de crisis niet voelt. Dunnink is wel verbaasd dat zijn vakgebied binnen het ontwerpvak nog altijd niet breed is opgepakt en niet goed wordt begrepen of gewaardeerd. Om voor buitenstaanders meer te laten leven wat hij doet maar ook omdat het voor hemzelf inspirerend werkt, vergelijkt hij zichzelf vaak met een architect.

"Digitaal heeft één aspect dat jammer is en dat is dat het zo ongrijpbaar is. Je zet je computer uit en het is weg. Het gelaagde en de complexiteit van digitaal ontwerp maken dat het intellectueel uitdagender is dan grafisch ontwerp. Je wil dat gebruikers niet door hebben voor welk scherm iets is ontworpen, voor welke browser, welke taal, met welke downloadsnelheid of het geluid aan of uit staat. Dat zijn onderdelen van de gelaagdheid. Het zit hem bijvoorbeeld ook sterk in de transformatie die je ontwerp ondergaat door de interactie met de gebruiker. Digitaal ontwerp is daarin heel dienstbaar en ik vind het zelf het mooist als het een bepaald nut dient.

Het is ons nog nooit gelukt om voor digitaal ontwerp subsidie aan te vragen. Digitaal werd altijd beschouwd als een flyer online, wat ik diep beledigend vind. Ik vind het ook spijtig dat in een project als DutchDFA amper aandacht wordt besteed aan digitaal ontwerp en áls het wordt gedaan dat het dan heel artistiek verantwoord digitaal ontwerp is zoals van Lust, wiens intrigerende concepten ik overigens een warm hart toedraag."

Odoo CMS - een grote afbeelding

Als beginneling had Harald Dunnink de naïeve gedachte dat je prijzen verdiende en je daarvoor werd geselecteerd vanwege de kwaliteit van je werk. Het inzicht dat dit alles behalve waar is geeft Dunnink geen prettig gevoel en heeft hem doen besluiten hier heel rationeel mee om te gaan.

"Je wordt niet geselecteerd voor prijzen, je moet ervoor inzenden en voor het inzenden moet je betalen. Het zijn gewoon bedrijven die er baat bij hebben zoveel mogelijk categorieën te verzinnen. Helemaal onprettig is het als een jurylid suggereert dat je iets moet inzenden omdat hij in de jury zit. Toen ik dat een keer meemaakte, dacht ik: Hè, zegt hij dat nou echt?"

Ondanks zijn weerzin ten aanzien van prijzen heeft Harald Dunnink besloten te proberen alles in elk geval één keer te winnen. "Vakprijzen horen er nu eenmaal bij.’ Als hij alles twee keer of meer heeft gewonnen kan de ‘checkbox’ op ‘multiple’. Daarna zendt hij alleen nog maar in voor prijzen die hij echt wil winnen. Dat zullen voornamelijk internationale prijzen zijn omdat hij daarbij in elk geval de illusie kan hebben dat hij die echt verdient. "Internationaal is het zeg maar zo groot dat ik de juryleden niet meer ken."

"ik mis vaak de schoonheid van de lange adem"

Zo strategisch als Harald Dunnink omgaat met het inzenden voor prijzen, zo doordacht presenteert hij ook zijn portfolio. Op de site van Momkai is een zeer beperkte selectie van alle projecten te zien die het ontwerpbureau sinds de oprichting de afgelopen twaalf jaar heeft gemaakt.

Harald Dunnink wil alleen werk laten zien dat naar zijn idee gelukt is, waarin het idee of de visie van Momkai nog herkenbaar is of wat hij esthetisch nog goed vindt. Het is tekenend voor de drang naar perfectie die Dunnink tentoonspreidt en geeft tegelijkertijd inhoud aan zijn adagium dat goed werk werk genereert.

Doordat hij zijn eigen ontwerpbureau heeft is Harald Dunnink in staat de regie over wat hij maakt helemaal naar Momkai toe te trekken. "Een holistische aanpak en het creëren van een totaalmerk vind ik eigenlijk het mooist. Ik benader de ontwerpen die we maken dan ook het liefst als totaalontwerp waarbij er een duidelijke toets door alles zit, met veel oog voor detail. Het grootste streven in al mijn werk is het creëren van rust. De ruimte voor een boodschap om werkelijk binnen te komen."

Odoo CMS - een grote afbeelding

De Correspondent

Harald Dunnink lijkt niet alleen het werk voor zijn opdrachtgevers als totaalontwerp te benaderen maar trekt deze lijn door naar zijn eigen studio. Hij benadrukt het belang dat hij hecht aan de manier waarop dingen worden gemanaged en de cultuur die je creëert binnen een team en ook Dunninks oog voor detail vindt zijn weerklank in zijn eigen bedrijfsvoering. Zo zijn de mails die hij stuurt opgemaakt als een prachtig blokje tekst, geschreven in begrijpelijke taal en correct qua spelling, iets dat niet altijd het geval is in de ontwerpwereld.

"In tegenstelling tot veel andere bureaus of bijvoorbeeld de reclamewereld verheerlijk ik het managementaspect niet. Ik wil zelf graag met mijn voeten in de klei blijven staan en bij de concepten ontwerpfase betrokken blijven. Ook heb ik als werkgever altijd marktconform willen zitten en geef ik mijn medewerkers het vertrouwen dat ze binnen de stijl van Momkai hún werk kunnen maken en hun eigen grenzen verleggen. Je moet goede mensen goed gereedschap geven en een goede beloning. Ik vind het belangrijk dat mijn team het werken bij Momkai als prettig ervaart en er binnen het team een goede sfeer van gedrevenheid heerst."

Mensen vragen hem weleens of hij na zoveel jaar Momkai niet eens iets anders wil. Hoewel hij het zich weleens afvraagt, zoals recentelijk nog toen hij zoveel tijd stak in De Correspondent dat hij twee fulltimebanen leek te hebben, waardeert Harald Dunnink de studio en zijn samenwerking met Sebastian Kersten heel erg. ‘Onze studio is de tekentafel, geen doel op zich; het is een omgeving die ik kan blijven bijschaven. Ik wil dat de ontwerpen die we maken voor onze opdrachtgevers geen eendagsvliegen zijn, net zo min wil ik dat onze studio dat is.

Odoo CMS - een grote afbeelding

Nike - Bloed Oranje

Ik mis vaak de schoonheid van de lange adem. Een sporter als Xavi die continu een heel hoog niveau raakt, vind ik heel inspirerend. Ik zoek de verandering daarom meer in bepaalde projecten, bijvoorbeeld van een grotere schaal, met meer impact of meer vrijheid. Behalve dat halen van een hoog niveau vind ik het belangrijk dat we ervan kunnen leven. Maar ik wil niet dat alles uitgekristalliseerd is en er bijvoorbeeld een financieel 'mastermind' aan het hoofd staat, daar zit namelijk ook de kracht in."

Over de stelling dat Harald Dunnink getalenteerder is dan andere ontwerpers, vindt hij dat anderen mogen oordelen. Zelf gaat hij ervan uit dat zijn succes te danken is aan het feit dat hij creatief gefocust is en investeert in goed werk, goed werk voor zijn opdrachtgevers maar ook qua eigen bedrijfsvoering. En waar de factor geluk soms aan de orde is, speelt vooral ook goede timing en het herkennen van kansen.

Dunnink: "Een voetballer zei ooit: Het trucje dat ik doe, kan jij ook. Maar dat ik bij een topclub speel, en jij niet, komt doordat ik het trucje precies op het juiste moment kan."