Here is... Bernhard Lenger

Samen met het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie presenteren we drie artikelen over talentvolle ontwerpers die hard werken aan hun toekomst. Dit is deel 2, met Bernhard Lenger.

tekst door Floor van Essen

Bernhard Lenger ziet het als zijn taak om verandering te creëren, al is het maar op kleine schaal. In 2016 studeerde hij af aan de Design Academy Eindhoven met het project ‘This is Ecocide’. De impact was groot. Hoewel het niet eenvoudig is, besloot hij ook buiten de muren van de academie social-designprojecten op te zetten. 

In 2018 richtte hij Stichting We Are op om een brug te slaan tussen ontwerpers en ‘decision makers’ en samenwerking te bevorderen. De talentontwikkelingsbeurs die hij afgelopen jaar ontving van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie hielp hem ook hierin stappen te zetten. ‘We design impact for stories that need to be heard’, staat er op zijn website. De verwachtingen van die impact zijn vaak hooggespannen, vertelt de uit Oostenrijk afkomstige Bernhard Lenger. “Maar impact kan groot en wereldbewegend zijn, maar ook heel klein. En dat is niet minder waardevol. Het inspireren van een of twee mensen vind ik al een heel nobel effect.”
Foto: Bernhard Lenger / Fotograaf: Anne Lucassen

Onlangs gaf de ontwerper een workshop in het speciaal onderwijs. “Je hebt dan direct contact met deelnemers, en de impact is heel zichtbaar. Dat was veel minder het geval bij ‘This is Ecocide’. Ik wilde met het project aandacht vragen voor het vreemde feit dat internationale wetgeving tegen ernstige vernietiging van ons ecosysteem niet bestaat. Hoewel het numerologisch een hele grote impact had, verschilde de mate enorm en was die voor mij niet zo tastbaar.”

Erkenning

Behalve bewustwording teweegbrengen wil Bernhard met zijn projecten vooral ook verbinden en mensen activeren. Want de maatschappelijke problemen waar we voor staan kunnen alleen gezamenlijk worden aangepakt. Hij richt zich met name op ngo’s, activisten en politici, zowel lokaal als internationaal. 

"Het inspireren van een of twee mensen vind ik al een heel nobel effect"

Over de vraag of hij niet zelf politicus moet worden om misschien nog directer invloed te kunnen uitoefenen, is hij heel duidelijk. “Politiek draait om personen; ik wil mezelf niet centraal stellen en ben ook niet bezig met mijn eigen verhaal. Wel zou ik graag met politici samenwerken, maar dat is vanuit hen bezien best een stap.”

Odoo CMS - een grote afbeelding

This is Ecocide

“In het kader van de 'Green New Deal for Europe’ werk ik momenteel samen met een groep jonge beleidsmakers; zij zien de meerwaarde van een samenwerking en hebben zelf contact gezocht nadat ze vorig jaar mijn werk hadden gezien op de Dutch Design Week. Ik help hen een beleidsstuk te verbeelden in een impactsysteem en het verhaal te vertellen aan een groter publiek. Heel interessant, ik ben heel enthousiast over veel van de innovatieve ideeën in het stuk.” 

Dat het lukt om buiten de ontwerpwereld de juiste personen en partijen aan te spreken en serieus te worden genomen, geeft vertrouwen. “Als je net van de academie komt, is er best wat onzekerheid. 

"Elke inzet om van de wereld een betere plek te maken moet je toejuichen"

Ik vroeg me af of ik met mijn projecten niet te veel aan het dromen was en of ik wel op het goede pad zat. De bevestiging dat dat zo is, haal ik bijvoorbeeld ook uit het feit dat ik ben geselecteerd voor VPRO’s ‘De toekomstbouwers’. Heel spannend en het geeft me energie; hoewel het natuurlijk wel een beetje raar is om te bepalen wie nu de beste toekomstbouwer is. Elke inzet om van de wereld een betere plek te maken moet je toejuichen.”

Bernhard hoopt in elk geval dat het effect van zijn nominatie zal zijn dat hij andere jonge social designers inspireert om net als hij projecten op te blijven zetten met als doel maatschappelijke impact te maken, ook al is de weg naar een (financieel) stabiele praktijk dan misschien wat langer. 

Professionaliseren

Zijn eigen praktijk wist hij afgelopen jaar te verstevigen dankzij een talentontwikkelingsbeurs van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. “Ik had best wat stappen te maken, maar viste de eerste keer dat ik de beurs aanvroeg achter het net. Ik heb toen heel goed nagedacht over wat ík wilde met de beurs, daar was ik in mijn eerste aanvraag niet specifiek genoeg in geweest.

Bovendien heb ik goed gekeken naar hoe ik mijn werk het beste kon omschrijven en mijn aanvraag ook met iemand doorgenomen van buiten de creatieve industrie. Dat helpt bij het aanscherpen; omdat je zo bekend bent met je eigen werk en eigen verhaal is het namelijk nog heel moeilijk om te zien op welke punten het niet helder is.”

Odoo CMS - een grote afbeelding

Workshop in het speciaal onderwijs

De beurs bood Bernhard ruimte om een goede start te maken met de omvangrijke projecten rond complexe vraagstukken: hij onderzocht hoe hij zijn werk het beste kan uitleggen aan partijen die geen ‘designtaal’ spreken, legde veel nieuwe contacten en bases voor nieuwe samenwerkingen, en kreeg ruimte voor het ontwikkelen van nieuwe concepten voor zijn eigen praktijk, maar ook voor het door hem geïnitieerde designcollectief Stichting We Are.

De resultaten van het laatste presenteert hij op de komende Dutch Design Week in de tentoonstelling ‘we are social impact’. Het collectief heeft vijf velden geformuleerd waar volgens hen een rol is weggelegd voor design en waarin verschillende acties worden ondernomen: ‘Systems of Governance’, ‘Culture of Information’, ‘Civic Society’, ‘Ethics of Technology’ en ‘Justice in the Anthropocene’. 


Odoo CMS - een grote afbeelding

Stichting We Are

Zo laten ze een lopend veldonderzoek zien naar de impact op mens en milieu van Nicaraguaanse suikerplantages, tonen ze het effect van workshops rond het verbeteren van het speciaal onderwijs door inzet van design thinking en designonderzoek, en schrijven ze brieven aan alle nieuwgekozen leden van het Europees Parlement om hen te feliciteren met hun nieuwe positie, vertrouwen uit te spreken, maar met het oog op een sterker Europa ook nog eens te onderstrepen dat zíj voor de komende vijf jaar de ontwerpers van Europa zijn.

In het kader van ‘The Scene is Here’, een tentoonstelling en performanceprogramma rond alle in 2019 via de Deelregeling Talentontwikkeling door het Stimuleringsfonds ondersteunde ontwerpers, kunnen bezoekers gedurende Dutch Design Week in een mobiel postkantoor in MU een bijdrage leveren aan de brieven aan de Europarlementariërs.


Wil je meer weten over de beurs Talentontwikkeling van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, kijk dan hier. Ben je benieuwd wie er afgelopen jaar allemaal ondersteuning kregen via de Deelregeling Talentontwikkeling? Platform Talent geeft een overzicht van alle ondersteunde ontwerpers en makers.