Mut zur Wut

Column: Dennis Elbers over de wijze waarop de huidige generatie designers reageert op politiek en maatschappij. Dit keer Klaus Staeck.

tekst door Dennis Elbers

Ontwerp beïnvloedt onze samenleving. En onze samenleving heeft weer invloed op ontwerp. In zijn columns in Dude – en op het festival Graphic Matters in Breda – laat curator Dennis Elbers je kennis­ maken met de volgende generatie designers die onze blik op de wereld vormgeven. Graphic Matters vindt plaats van 20 september t/m 27 oktober 2019.

De meeste postercompetities zijn subjectieve wedstrijden die het principe van de visuele boodschap in de publieke ruimte geen recht doen. De inzendingen – veelal voor culturele klanten – worden beoordeeld door een selecte groep experts en vervolgens binnen de muren van een museum gepresenteerd. 

Soms zijn er posters bij die nog nooit het daglicht hebben gezien. Criticus en jurylid Alice Twenlow schreef in 2007 dat posters muurbloemen werden; impactloos behang. 

De Duitse ontwerper Klaus Staeck (79) produceerde nooit muurbloemen. Zijn rauwe stijl staat in dienst van een geëngageerde boodschap. Hij zaait verwarring met tegenstrijdigheid in tekst en beeld. De collages komen in het digitale tijdperk soms gedateerd over, maar zijn boodschappen over onderwerpen als armoede, milieu, vrede en tolerantie zijn actueel. Helaas geldt dat ook voor zijn posters van dertig jaar geleden.
 
Odoo CMS - een grote afbeelding

Gedurende zijn inmiddels bijna vijftigjarige carrière werd Staeck meer dan veertig keer aangeklaagd door grote Duitse multinationals, waaronder wapenfabrikanten die hij bekritiseerde. Het is maar goed dat hij geen opleiding als ontwerper heeft genoten, maar als advocaat. Hij voerde zijn eigen verdediging en steeds zegevierde de vrijheid van meningsuiting. 

Nog steeds neemt hij initiatief om met posters een maatschappelijk debat te starten. Niet alleen als de advocaat die ontwerper werd.

Staeck is ook initiatiefnemer van de postercompetitie Mut zur Wut en als politicus met inkt aan zijn handen voert hij de regie op het proces van ontwerp, zeefdruk en huur van reclamevlakken. Zijn posters laten mensen kijken, ik hoop dat men het ook echt gaat zien.

Odoo CMS - een grote afbeelding
Deze column verscheen eerder in Dude, herfst 2017. Meer lezen over Dutch designers en hun impact op de maatschappij? Neem dan een abonnement of wordt BNO-lid en ontvang het magazine gratis. 
Sluit je aan bij de Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers

Lid worden biedt vele voordelen: juridisch en zakelijk advies op maat, een groot aanbod voorbeelddocumenten en inspirerende events en trainingen.