Rosa Koolhoven

Dude interview: Of ze meer digital of graphic designer is houdt haar Rosa Koolhoven niet zo bezig. "Ik ben ontwerper en het medium maakt me niet veel uit."

tekst door Floor van Essen, portretfoto's Valentine Vos

Rosa Koolhoven is onderdeel van de selectiecommissie voor de Dude YA Special! Hier lees je meer over YA. Dit interview is in de zomer van 2016 gepubliceerd in Dude Magazine.

Ze woont in Londen, reist de hele wereld over en sinds ze als freelance designer op LinkedIn staat wordt Rosa Koolhoven overstelpt met aanbiedingen van recruiters. De afgelopen jaren zat ze slechts drie weken ongewenst zonder werk. Of ze meer digital of graphic designer is houdt haar niet zo bezig. "Ik ben ontwerper en het medium maakt me niet veel uit." Haar dynamische bestaan is een bewuste keuze. Maar hoewel ze succes heeft en vooral kijkt naar ‘the sunny side’ van haar werk en het leven wankelt ook haar zelfvertrouwen op zijn tijd. Maar Rosa zou Rosa niet zijn als ze daar geen actie op ondernam.   

We treffen elkaar in de lounge op de zesde verdieping van hotel W achter het Paleis op de Dam. Het scheelt niet veel of we kunnen naast het universum bij Atlas op de schouders klimmen, maar voor het interview is de ietwat decadent ingerichte comfortabele lounge toch geschikter. Dat we hier hebben afgesproken is omdat Rosa in Nederland geen vaste basis heeft. Nog niet althans. Ze is sinds een paar dagen in Amsterdam en blijft drie maanden om zich te oriënteren op een verhuizing naar Nederland en de mogelijkheden om hier onder haar eigen naam een praktijk op te zetten. 
Foto: Rosa Koolhoven, Fotograaf: Valentina Vos

Na zes jaar in Londen te hebben gezeten en drieënhalf jaar daarvan de ene na de andere freelance klus te hebben gedaan is dat haar nieuwe doel.

The future is freelance

Op haar blog schrijft Rosa: ‘The future is freelance’. Haar beslissing om zich als designprofessional voor freelance opdrachten te laten inhuren is dan ook heel bewust genomen. Een maand na het afronden van haar master aan het Goldsmiths College in Londen kreeg ze de kans om in de stad aan de slag te gaan als digital creative. Ze ging uit van een helder scenario: eerst vijf jaar ervaring opdoen bij een agency en dan zo rond haar dertigste voor zichzelf beginnen. Maar na anderhalf jaar was het haar al duidelijk: fulltime werken bij een baas was niets voor haar. 

"Het voelde vreemd doelen van een ander na te streven en zijn dromen waar te maken. Het paste niet bij mij en niet bij hoe ik mijn leven wilde inrichten. Voor mij zijn werk en privé geen gescheiden werelden.’, legt Rosa uit. ‘Ik houd van diversiteit en kom graag met verschillende mensen in contact. Ook wil ik baas zijn over mijn eigen tijd en mijn eigen leven. Ik wil zelf kunnen bepalen wanneer ik werk maar ook wanneer ik niet werk en bijvoorbeeld reis."

"het voelde vreemd doelen van een ander na te streven"

De stap naar een freelance bestaan werd door Rosa niet onbezonnen gezet. Elke freelancer die bij haar werkgever over de vloer kwam vroeg ze naar diens ervaringen. Dat zij het stuk voor stuk zagen als de beste beslissing die ze tot dusver namen sterkte Rosa in haar idee dat dit ook háár pad was. Daarnaast maakte ze optimaal gebruik van de mogelijkheden die er in Londen zijn om een goede voorbereiding te treffen op een dergelijke stap. De markt voor freelance werk is in de metropool, die barst van de agencies, veel meer georganiseerd dan in Nederland. Werken als freelancer gaat er doorgaans via recruiters. Zij kennen de markt van beide kanten en kunnen passende matches maken. 

Odoo CMS - een grote afbeelding

Interactieve installatie ‘Reach Out’. Rosa Koolhoven: "Met Reach Out heb ik mezelf leren programmeren."

Rosa had het geluk een goede tegen het lijf te lopen die haar hielp te werken aan haar profilering terwijl ze nog in loondienst was. Vroeg in de ochtend, voor haar reguliere werkdagen, waren ze vaak al aan de slag om te slijpen aan haar portfolio en vaardigheden. Op de dag dat ze haar ontslag indiende was alles achter de schermen geregeld en stond haar eerste freelance job voor na het weekend in de agenda. 

Eigen fotografie. Rosa Koolhoven: "Fotograferen is voor mij zo gevoelsmatig dat ik het niet in opdracht kan en wil doen."
"Ik heb veel aan de recruiter gehad omdat hij mij het eerste jaar veel zelfvertrouwen gaf en ook stuurde. De eerste opdracht die hij voor me regelde was inhouse bij Selfridges. Maar de klus daagde me niet genoeg uit; ik had het werk snel af en dat maakt me lui.", vertelt Rosa lachend met enige gêne. "De recruiter zette me daarna neer bij een agency. Voor mij dé plek om te werken; het is wat losser en creatiever. Ik kreeg goede feedback op mijn werk, waardoor mijn profiel als freelance professional steeds een stapje hoger kwam in de database en de recruiter mijn day rate langzaam kon opschroeven. Mijn laatste klus was als senior designer."

Trots vertelt ze vierenhalve maand fulltime als leading art director te hebben gewerkt aan een campagne voor Dr. Martens. "Zonder de recruiter had ik me nooit zo snel voor senior durven uitgeven en was ik onzeker geweest over of ik daar al wel genoeg ervaring voor had."

A new generation

Het is fantastisch hoeveel opdrachten, klussen en projecten Rosa in drie jaar tijd heeft kunnen doen. "Het gaat in Londen rap, rap, rap. Ik weet vrijdags niet waar ik maandag werk." Meestal wordt ze ingehuurd voor digital design, het ontwerpen van apps, campagnes en – vaak eenvoudige – sites, het maken van presentaties en mock-ups. Het werk is soms conceptueel en strategisch, soms ook meer visualiserend, ontwerpend en uitvoerend; dat hangt af van het moment waarop ze bij een klus wordt betrokken. 

"the boring stuff is niet boring als het over je eigen bedrijf gaat"

Freelancen daagt haar op de juiste manier uit en houdt haar scherp. In elk project moet ze zich direct van haar beste kant laten zien, om te worden teruggevraagd moet ze zich keer op keer bewijzen en dat ze in korte tijd haar plek moet verwerven in teams die vaak al op elkaar zijn ingespeeld vindt ze alleen maar leuk. Zelfs het regelen van haar eigen financiën, zoals de belasting en haar pensioen, bevalt haar. 

Odoo CMS - een grote afbeelding

Identiteit Grace&Favour. Rosa Koolhoven: "Het is tegenwoordig belangrijk dat je als ontwerper crossmediaal kan denken en ontwerpen."

"Het runnen van een business heb ik zelf moeten uitvinden. Je moet er even voor gaan zitten, maar moeilijk is het niet. 'The boring stuff' is bovendien niet boring zodra het over je eigen bedrijf gaat. Het is heel belangrijk en veel waard als je je financiën goed bijhoudt en er overzicht in hebt."

Op de vraag of ze zich tot een nieuwe generatie ondernemende ontwerpers rekent die goed weten wat ze willen antwoordt Rosa deels instemmend; ze behoort tot het begin van de wave denkt ze. "Het is voor mij heel fullfilling mijn leven te kunnen inrichten zoals ik dat wil en ik zie dat velen om mij heen dezelfde behoefte hebben. Maar de nieuwe garde heeft misschien nog wel een grotere drang om ongebonden te zijn en te ondernemen. Zij zijn zich heel bewust van de power van sociale media, zijn er veel meer mee vergroeid dan ik en hebben daardoor vaak al voordat ze van de academie komen een sterk eigen profiel gecreëerd.
Eigen fotografie

Met een logo, website en een Instagram-account ben je tegenwoordig zo een brand en platforms als Shopify maken het opzetten van een webwinkel om je eigen spullen te verkopen heel laagdrempelig. Maar natuurlijk is het niet zo dat er nu een generatie opstaat die enkel bestaat uit ontwerpers die voor zichzelf beginnen omdat zij ondernemender zijn, kansen zien en zich niet willen binden aan een werkgever", nuanceert Rosa. 

"Dat mijn generatie misschien meer freelancers of zelfstandigen telt dan andere heeft er ook mee te maken dat het moeilijk is om werk te vinden en een vast contract er vaak niet in zit. In die zin vind ik het ook jammer dat veel overheidssteun is weggevallen. Ik ben met een beurs naar Londen gegaan en dat heeft me veel gebracht. Zonder die beurs had het er voor mij niet ingezeten om internationale ervaring op te doen: ik had daar de financiële middelen niet voor en mijn moeder, die mij en mijn zus alleen heeft grootgebracht, evenmin."

Empowering women

Dat Rosa opgroeide in een eenoudergezin maakte dat ze soms op zichzelf was aangewezen. Een gat boren, de televisie repareren, een stekker verwisselen: Rosa deed het zelf. Deze zelfstandigheid is misschien de basis geweest voor haar succes en heeft er in elk geval toe geleid dat ze het verschil tussen vrouwen en mannen nooit zo heeft gevoeld, ook in haar werk niet. Wel ziet ze dat vrouwen vaak veel minder zelfvertrouwen hebben dan mannen en ook regelmatig last hebben van het zogenaamde impostor syndrome ofwel het bedriegerssyndroom. Daarom heeft ze in Londen het initiatief genomen tot een groep ondernemende vrouwen die ze de werktitel We Love It to Death gaven.

"empowering women in de creatieve industrie is het doel"

"Onzekerheid is een valkuil voor vrouwen, we zwakken prestaties vaak te veel af en zijn, ondanks aantoonbaar succes, bang te hoog te worden ingeschat en door de mand te vallen. Dat vrouwen zichzelf in elk geval niet overschatten en reflectief zijn is echter ook onze kracht. De groep draait om het erkennen van elkaars prestaties en om het delen van kennis. Wat ons bindt is passie."

Odoo CMS - een grote afbeelding

Hoewel ze sterk in haar schoenen staat is onzekerheid een terugkerend thema in Rosa’s verhaal. Mede dankzij de recruiter kreeg ze genoeg zelfvertrouwen om de stap naar een freelance bestaan te zetten en uiteindelijk een opdracht als senior designer aan te nemen. En We Love It to Death formeerde ze misschien niet alleen om anderen te helpen, maar is vooral ook voor haarzelf een middel om krachtiger te worden.

De online presence van haar peergroup, waar ze eerder naar verwees, noemt Rosa inspirerend maar tegelijkertijd ook lichtelijk intimiderend. Veel van haar collega’s hebben mooie feeds – soms kunstwerken op zich – die fungeren als verlengde van hun portfolio. Maar Rosa levert naar eigen zeggen nog wel een struggle ten aanzien van de invulling van een eigen Instagram-feed. Hierover praat ze onder meer met haar vriendinnen. "Mensen laten online alleen maar de successen zien. Dat geeft een enorme druk. Je moet het maken voor je dertigste. Maar dat hoeft helemaal niet!"

Odoo CMS - een grote afbeelding

Converse

Rosa kiest meer voor kwaliteit van leven. De statusdrang is minder. Minder geld, maar meer experience. Ze heeft als freelancer erg veel geleerd en voelt zich nu zeker genoeg om het werk dat ze onder haar eigen naam altijd al naast haar freelance werk heeft gedaan uit te bouwen. Ze hoopt dit in Nederland te doen en voor internationale opdrachtgevers werk te kunnen gaan maken met een sterk eigen stijl. Wellicht geeft dit haar input om net zo’n mooie feed te maken als die die ze volgt. Ook wil ze hier een soortgelijke netwerkgroep oprichten als We Love It to Death. "Wie weet groeit het uit tot een groot internationaal vrouwennetwerk...", fantaseert Rosa.