WAACS heeft stevige wortels in product design

Interview: Rotterdams ontwerpbureau WAACS vertaalt verrassende ideeën in slimme concepten met succesvolle producten als eindresultaat.

tekst door Walter Wijnhoven, beeld via WAACS

Wie niet bekend is met de naam WAACS kent desondanks ongetwijfeld diverse ontwerpen van dit Rotterdamse bureau. In de loop der jaren heeft WAACS tal van innovatieve producten ontwikkeld, waaronder designklassiekers zoals de Senseo koffiezetter. Ook van WAACS zijn de melkcupjes van Friesland Campina, de blikken van Karvan Cévitam, kookgerelateerde producten voor Boretti en ATAG, en nog veel meer. Product nam een kijkje in WAACS’ penthouse studio aan de Coolsingel, recht tegenover het Rotterdamse stadhuis.

Odoo CMS - een grote afbeelding

“Verrassende ideeën vertalen in slimme concepten en uiteindelijk een perfect en succesvol product, dat is waar we naar streven”, vertelt creative director Marcel Jansen. “Wij helpen onze klanten over de hele wereld met slimme en duidelijke no-nonsense ontwerpen, herkenbaar als typisch WAACS. 

Wij zijn in de basis nog steeds industrial designers en voor het merendeel bezig met fysieke producten, waarvan het grootste deel consumentenproducten. Wat redelijk uniek is, want het is een hele competitieve markt en bijna de gehele ontwikkeling daarvan is naar Azië verplaatst. Des te leuker en bijzonder voor ons als klein Nederlands bureau.”

Medische producten

Een belangrijke productgroep voor WAACS is medical/personal care. Jansen: “We ontwerpen veel ortheses, externe braces voor knie of pols, zowel ter preventie als bijvoorbeeld post-operatief. Onze grootste opdrachtgever op dit gebied is Össur, een IJslands bedrijf dat onder meer een sponsordeal heeft met het IJslands voetbalteam. Zo helpen we indirect mee aan de medische verzorging van het IJslandse nationale elftal. 

We hebben veel ervaring in de medische wereld, in het bijzonder consumer driven design is voor ons dankbaar werk. Bedrijven in de medische hoek zijn veel minder agile, daar kunnen wij ze echt mee helpen. Ik denk dat er nog veel potentie zit in beter ontwerp van medische apparaten. We werken al met succes voor Medisana health and personal care producten in Duitsland.”

"Wij zijn in de basis nog steeds industrial designers"

Targetscale

“De TargetScale van Medisana, door ons ontworpen in 2011, is recentelijk geüpdatet en nog steeds actueel. Ik vind het zelf nogal confronterend als een weegschaal tot in grammen aangeeft dat je te zwaar bent. Ik zag meer in een weegschaal die aangeeft: ‘je bent op de goede weg’ of ‘je bent minder goed bezig’, zonder dat je de grammen hoeft te zien. Dat is de basis geweest van de TargetScale. Lichtringen werken als een ’bulls eye’; als de buitenste ring is aangelicht betekent dat, dat je target uit zicht raakt. De middelste ring geeft aan dat je gewicht stabiel is maar zonder progressie, als de bulls eye oplicht nader je je persoonlijke target.

Het is bewust een object en geen apparaat, daarom is hij rond en bijna helemaal zwart. We willen ook met een witte variant komen, dat is technisch iets moeilijker. De Bluetooth-enabled TargetScale communiceert met je smartphone, maar je hoeft de App niet te gebruiken want wie heeft er nu z’n telefoon bij zich in de badkamer. Het beheren van je lichaamsgewicht maken we hiermee eenvoudig en leuk, in plaats van teleurstellend en frustrerend.”

Odoo CMS - een grote afbeelding

Medisana TargetScale

Digital

“Digital is ook bij ons een noodzakelijke component en we werken ook met Apps, maar we hebben geen enkele ambitie om helemaal ‘digital’ te worden. We zijn en blijven industrial designers met onze wortels in product design. Maar een telefoon bijvoorbeeld was ooit een apparaat met fysieke knoppen. Er zat op een gegeven moment een schermpje op maar het bleef een fysiek ding. Langzamerhand zijn die knoppen verdwenen en is dat schermpje zo groot geworden, dat het gewoon de hele telefoon is.

Het is knap van Jonathan Ive (voormalig chief design officer van Apple) dat hij van een doosje nog een mooi doosje kan maken, maar de hele user experience speelt zich op dat scherm af. Dan kun je als industrial designer wel vasthouden aan het vormgeven van doosjes, maar het gaat natuurlijk om dat schermpje. Dus ook onze producten krijgen steeds meer schermpjes. Een mooi voorbeeld zijn inductiekookplaten waar we nu aan werken. Dat is eigenlijk een grote vlakke plaat zonder fysieke knoppen, pure user interface.”

Persil

Een ander belangrijk onderdeel van WAACS’ portfolio betreft packaging design, zoals voor wereldmerk Henkel. “We zijn erg trots op de Persil case, een van de grootste packaging cases die je maar kunt doen”, vertelt Jansen. “Wereldwijd hebben we, als relatief klein Nederlands bureau, een verpakkingsplatform gecreëerd dat klaar is voor de toekomst. In plaats van één flesvorm te ontwerpen hebben we een platformontwerp gemaakt dat zich goed vertaalt naar volumes variërend van minder dan 1 liter tot meer dan 5 liter. 
Persil case voor Hersel, nieuwe flesvorm met lekvrij systeem

Aangezien Henkel een multi-merkstrategie hanteert, moest het ontwerp flexibel genoeg zijn om in het wereldwijde merkenportfolio te passen. Last but not least moesten we ervoor zorgen dat het platform klaar zou zijn voor de komende decennia. Zo gold een strenge ‘droptest’, i.v.m. e-commerce moet zo’n fles ook verzonden kunnen worden, de oude fles kon dat helemaal niet. Door op een technologisch geavanceerde manier een tweede component aan de dop en de tuit toe te voegen, ontstaat een lekvrij systeem. Er werd op breuk geanticipeerd door een combinatie van ontwerp, materiaalgebruik en verwerkingskenmerken, die allemaal samensmelten in de nieuwe flesvorm. Een bestaande testwinnaar veranderen is best eng voor de opdrachtgever. Maar we zijn erin geslaagd een klassieke bestseller opnieuw uit te vinden.”

Odoo CMS - een grote afbeelding

Westerse vormgeving voor Chinese bedrijven

Stofzuigers

Ook elders in het huishouden zijn de producten van WAACS graag gezien, zoals in de categorie stofzuigers. Jansen: “Wij werken al een aantal jaren samen met Midea in China. Wereldwijd behoort Midea tot de top vijf van grootste fabrikanten van huishoudelijke apparaten of ‘domestic appliances’. We begonnen met broodbakmachines, toen magnetrons, inbouw appliances en tenslotte stofzuigers. 

Veel Chinese bedrijven hebben eigenlijk westerse vormgeving nodig en huren ons hier specifiek voor in. Wij snappen wat westerse inkopers willen zien en helpen Midea om designs te creëren waarvan een inkoper van bijvoorbeeld Carrefour direct zegt: ‘die wil ik!’. Voor het merendeel van de stofzuigers die we voor Midea ontwerpen krijgen we een bestaande stofzuiger in CAD toegestuurd, die staat dan al in hun showroom. Een Chinese partij ontwikkelt dingen niet zoals een Nederlandse partij. De eisen in een Westers land liggen hoger. Waar het mij om gaat is dat technische producten niet door buitenlandse bedrijven ontworpen en ontwikkeld hoeven zijn. Het gebeurt vaak hier in Nederland. Mensen denken dat alles ver weg ontworpen wordt, maar het gebeurt ook hier, bij WAACS in Rotterdam. Dat bewustzijn mag wel wat omhoog.” 

Odoo CMS - een grote afbeelding

De maakindustrie achterna

“Wij zijn eigenlijk de maakindustrie achterna gegaan en hebben de meeste opdrachtgevers in het buitenland. Om te kunnen concurreren met Chinese bureaus hebben we een heel efficiënt ontwerpproces ontwikkeld. Waar een Chinees bureau het nog steeds zoekt in kwantiteit zoeken wij het in kwaliteit. Zij leveren 10 of 20 schetsvoorstellen aan, of gaan in de schetsfase al in 3D CAD werken. Wij komen met 2 of 3 voorstellen, in de eerste fase helemaal met de hand geschetst (wel digitaal). Wij werken in de schetsfase niet in CAD, dat duurt veel te lang en dan ben je niet flexibel genoeg. Dankzij ons lean and mean ontwerpproces wordt onze concurrentiepositie daar alleen maar beter, we krijgen ook steeds meer aanvragen.

Deze week zijn we toevallig weer benaderd door een andere grote Chinese partij. Dat lean and mean ontwerpproces is uiteindelijk ook interessant voor Nederlandse opdrachtgevers. Want ik vind het ook prima om gewoon met de metro naar de opdrachtgever te gaan i.p.v. met het vliegtuig. Nederlandse of Europese bedrijven kunnen bovendien leren van de ervaringen die wij hebben opgedaan met Chinese bedrijven. De ontwikkelingen daar gaan ontzettend hard. Dan kun je wel blijven denken dat wij het hier nog steeds beter weten, maar dat is de vraag. Je kunt ook gewoon kijken hoe zij het daar doen en of je daar wat van zou kunnen leren.”

Productie terughalen

“In China gaan ze dezelfde weg op als wij hier hebben gedaan. Je merkt het al aan het feit dat de productie van goedkope producten wegtrekt uit China, een groot deel van de textielindustrie maar ook de productie van ‘potten en pannen’ is al verhuisd naar landen als Indonesië en Vietnam. Ik zou het heel leuk vinden om mee te denken, hoe je op een sustainable manier weer productie naar Nederland zou kunnen halen. We zijn hierover ook met opdrachtgevers in gesprek. En als het niet naar Nederland is dan proberen we het naar de EU te halen, vaak nog wel aan de oostgrenzen of in Portugal waar de lonen wat lager liggen.

Ik denk dat in de toekomst de slimme en hoogwaardige productie weer terug gaat komen. Alleen is het de vraag of er nog investeerders zijn. Je hebt kans dat vervolgens de Chinezen zelf de productie hier neer gaan zetten.” Op dat moment kijken we naar buiten en valt ons oog op de belettering op een nabije gevel. ‘Bank of China’ staat er met grote letters op, alsof het de woorden van Marcel Jansen nog eens wil onderstrepen.

Dit artikel verscheen eerder in Product #1-2019, hèt magazine voor industrieel ontwerpers. Als BNO-lid kun je met korting een abonnement afsluiten (60,75 euro i.p.v. 137 euro). Klik hier om dit abonnement af te sluiten.