AI is geen ontwerper
Het uitgangspunt van de richtlijn is dat AI geen ontwerper is, maar wel een hulpmiddel kan zijn binnen een mensgestuurd ontwerpproces. De creatieve richting, inhoudelijke keuzes en professionele verantwoordelijkheid blijven bij de ontwerper.
De richtlijn behandelt AI-geletterdheid, het verantwoord kiezen van GenAI-tools en zorgvuldig gebruik in de praktijk. Daarbij is onder meer aandacht voor auteursrecht, privacy, vertrouwelijkheid, duurzaamheid en maatschappelijke impact.
De richtlijn is tot stand gekomen in samenwerking met onze Werkgroep AI en is in lijn met ons Mission Statement AI.
Verplichtingen uit de Europese AI Act
De richtlijn helpt ontwerpers ook bij de verplichtingen uit de Europese AI Act. Vanaf 2 augustus 2026 gelden in bepaalde gevallen transparantieverplichtingen voor AI-gegenereerd of bewerkt ontwerp. Daarnaast moeten zelfstandig ontwerpers en organisaties die AI professioneel gebruiken zorgen voor voldoende kennis en vaardigheden om daar verantwoord mee om te gaan. Dit wordt AI-geletterdheid genoemd. De BNO-richtlijn draagt hieraan bij.
Voordeel voor opdrachtgevers
Wie met een BNO-lid werkt, kiest voor een ontwerper die beschikt over praktische richtlijnen voor verantwoord AI-gebruik. Met de standaardbepaling uit de richtlijn kunnen BNO-leden opdrachtgevers bovendien vooraf duidelijkheid bieden over de inzet van GenAI en de verantwoordelijkheid die zij daarbij nemen.
We blijven strijden voor eerlijke AI-training
We ondersteunen ontwerpers bij verantwoord AI-gebruik, maar zetten ons tegelijkertijd in voor een eerlijke omgang met het werk van ontwerpers bij AI-training. Veel AI-modellen zijn getraind op auteursrechtelijk beschermd werk, vaak zonder toestemming, transparantie of vergoeding.
Daarom blijven we pleiten voor meer controle voor makers, openheid over trainingsdata en een eerlijke vergoeding. Dat doen we onder meer binnen de Federatie Beeldrechten en als mede-initiatiefnemer van Opt Out Now!.
In de Whitepaper AI-bescherming staat welke maatregelen ontwerpers zelf kunnen nemen, zoals een opt-out, technische bescherming en contractuele voorbeeldbepalingen.
Download de richtlijn
Ben je BNO-lid? Download de Richtlijn verantwoord gebruik generatieve AI via de link hieronder. Of heb je vragen hierover als lid? Stuur dan een e-mail naar juridischadvies@bno.nl.