Dossier Financiering

Welke financieringsmogelijkheden zijn er voor creatieve ondernemers, en hoe kun je er aanspraak op maken?

Veel creatieve ondernemers ervaren het zoeken naar financiering als een groot obstakel. Er is voldoende geld beschikbaar voor mooie initiatieven, van leningen en fondsen tot subsidieverstrekkers en investeerders. Maar waar vind je ze, en hoe krijg je toegang tot deze financieringsmogelijkheden? We zetten de opties op een rij. 

Subsidies

Subsidies zijn in de creatieve sector de meest bekende financieringsvorm. Ze worden vooral verstrekt door overheden. Nederland kent verschillende niveaus in overheden waardoor er ook verschillende subsidiepotjes zijn. Je hebt de nationale overheid, regionale overheid, gemeentelijk en stedelijk. Heeft jouw project een regionaal bereik? Dan moet je bij de provincie aankloppen. Is jouw project specifiek voor bewoners van een bepaalde wijk? Dan moet je bij een stadsdeel aankloppen.

Nationale subsidies

Om in aanmerking te komen voor een nationale subsidie moet je in de Culturele Basisinfrastructuur (BIS) zitten. Dit zijn doorgaans de grote culturele instellingen die 4-jarige subsidies krijgen. Daar zitten met name grote instellingen in uit de podiumkunsten, musea, beeldende kunst en film die dit geld gebruiken voor hun eigen doelstellingen.

Gelukkig zitten er ook organisaties in de BIS die deze nationale subsidie mogen uitgeven aan onderzoek, ondersteuning, bevordering, participatie etc. zoals het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, het Nederlands Letterfonds en het Fonds voor Cultuurparticipatie. Hier kan je dan wel terecht met je projectplan. Lees verder over deze fondsen in de volgende paragraaf.

Provinciale subsidies

Het verschilt nogal per provincie hoeveel aandacht, en dus geld, er is voor kunst en cultuur. Bezoek hieronder de subsidieloketten en laat je inspireren door de regelingen.

Gemeentelijke subsidies

Vooral gemeentes in Randstedelijke gebieden hebben toch aardig wat geld op de plank liggen. In de praktijk blijkt zelfs dat daar geld blijft liggen omdat de projectaanvragers deze optie onvoldoende kennen. Zo kun je terecht bijvoorbeeld in Amsterdam, Rotterdam, EindhovenUtrecht, Arnhem of Groningen

Stadsdeelsubsidies

Woon je in een grote stad? Dan zijn er op stadsdeelniveau ook weleens subsidiepotjes te vinden, zoals hier in Amsterdam-Oost.

Innovatiesubsidies

Naast de ‘culturele subsidies’ zie je steeds meer creatieve ondernemers ook gebruik maken van innovatiesubsidies. Zo kan je de Mkb-innovatiestimulering Regio en Topsectoren (MIT) aanvragen voor haalbaarheidsonderzoek of R&D-samenwerkingen. En er is een interessant fiscale regeling (WBSO) als je veel kosten voor research en development maakt. Voor het totaaloverzicht van financieringsmogelijkheden vanuit RVO check de Subsidie- en financieringswijzer

Ondersteuning

Als we als maatschappij voor grote uitdagingen staan zoals in tijden van crisis, dan is er extra geld beschikbaar om hier oplossingen voor te vinden. Zo heeft Pictoright, de auteursrechtorganisatie voor beeldmakers in Nederland, het
Pictoright Steunfonds speciaal voor makers die een flinke terugval in omzet hebben ervaren door de coronaomstandigheden
Opleiding en ontwikkeling

Wat ook in het belang is van de gehele sector is dat professionals in zichzelf blijven investeren doormiddel van kennis en vaardigheden. Werktuig PPO maakt het mogelijk om duurzaam inzetbaar te blijven en daarmee je verdienvermogen te vergroten. 
Kijk ook naar de gratis online bijscholing: NL Leert Door. Een aanbod van gratis online cursussen van Adobe photoshop tot back-end development.

Europese subsidies

Als je Nederland te klein vindt en je juist internationaal wilt doorbreken dan kan je over de grenzen kijken: Het is voor Nederland belangrijk om zich in het buitenland te profileren en te positioneren als kennis en innovatieland, en dus om daarin te investeren. Het programma Horizon Europe is opgezet om met name onderzoek en innovatie te ondersteunen. Via de Creative Europe Desk NL heb je toegang tot service en informatie rond het gelijknamige Europese cultuursubsidieprogramma.

Internationalisering

Samen met kennisinstellingen en experts uit de creatieve sector stelt CLICKNL de Kennis- en Innovatieagenda op. Aan de hand hiervan stellen verschillende partijen middelen beschikbaar voor onderzoek en innovatie. Zelf biedt CLICKNL de PPS-regeling, waarmee onder andere fieldlabs worden ondersteund, voor kortlopend industrieel onderzoek. In de Open Coalitie richten CLICKNL, Dutch Design Foundation, Federatie Creatieve Industrie en CoECI gezamenlijk het vizier op de mogelijkheden binnen het New European Bauhaus

Tips & tricks

De meest voorkomende fouten bij aanvragen is dat de begroting niet klopt of ontbreekt en dat de maatschappelijke context of draagvlak van het project niet duidelijk is. Hoe zorg je voor een goede aanvraag? 

  • Bespreek voordat je het plan indient het raamwerk/concept met een medewerker. Dit kan je heel veel werk besparen. 

  • Vooral bij internationale en lokale subsidieloketten blijft geld liggen! De meeste aanvragen worden gedaan bij nationale en regionale overheden. Zij hebben het niet alleen druk, maar de concurrentie is vele malen groter. 

  • Kijk ook naar subsidiemogelijkheden buiten de culturele sector. Zo kreeg een kunstenaar een Innovatiesubsidie voor het ontwikkelen van zijn bestek. Dit is een subsidie die officieel uit de koker van Economische Zaken komt en niet van OC&W. Zie MIT Topsector Creatieve Industrie.

Meer weten?

Fondsen

Je hebt fondsen die namens de overheid het geld uitgeven. Dit zijn met name de cultuurfondsen. Daarnaast heb je ook vermogensfondsen. Dit zijn fondsen die geld geven uit de opbrengst van hun eigen vermogen. 

Cultuurfondsen 

Vermogensfondsen

  • Fonds21: ondersteunt professionele, kwalitatief sterke projecten die een breed, nieuw publiek weten te bereiken. 

  • Prins Bernhard Cultuur Fonds: richt zich op personen en organisaties die zich inzetten voor cultuur en natuur waarbij zelfredzaamheid een belangrijke rol speelt. 

  • Stichting Stokroos: ondersteunt beeldend kunstenaars en ontwerpers in hun ontwikkeling en bij projecten. 

  • Turing Foundation: draagt bij aan kwalitatief hoogstaande projecten met een bijzondere publieke aantrekkingskracht op het gebied van beeldende kunst, klassieke muziek en Nederlandstalige poëzie. 

  • VandenEnde Foundation: voor beurzen en individuele projecten. Zij zichten zich op jonge kunsttalenten en kunstinstellingen. 

  • VSBFonds: heeft de opvatting een leefbare samenleving te bevorderen door deelname van zoveel mogelijk inwoners aan het maatschappelijke leven.

Tips & tricks

Koop het Fondsenboek! Dit is een fantastisch naslagwerk van alle fondsen die bekend zijn in Nederland. Er staan meer dan 1.400 fondsen in. Je kunt eenvoudig zoeken op trefwoorden of op regio. Hier zit altijd wel een fonds tussen dat mooi aansluit bij je project.

Meer weten?

Crowdfunding

Iedereen kent het inmiddels. Sommigen worden er zelfs al een beetje moe van. Het is namelijk niet iets dat je ‘even doet’. Het kost best veel tijd om een goede crowdfundingcampagne op te zetten. Toch is het een ontzettend efficiënte manier van geld ophalen en tegelijkertijd marktonderzoek doen. Als niemand je project ziet zitten hoef je het ook niet op te tuigen. Dat scheelt weer.

Je kan op je eigen website een crowdfundingcamapgne starten maar er zijn ook veel platforms waar je uit kan kiezen. Platforms onderscheiden zich door de verschillende financieringsvormen. Heeft je project een maatschappelijke functie en ben je op zoek naar donaties? Dan moet je naar 1% Club. Ben je bezig met een nieuw product en wil je de animo testen? Dan moet je naar Kickstarter. Voorzie je een commerciële kans waarbij je meer geld nodig hebt om te starten? Dan moet je naar Geldvoorelkaar.

Donaties

De volgende platforms zijn met name geschikt voor maatschappelijke projecten en goede doelen. Je kunt er donaties ophalen. Donaties hoef je niet terug te betalen.

Voorfinanciering

Er zijn ook platforms waarbij je een product kan aanbieden dat nog gemaakt moet worden. Zodra je het bedrag hebt opgehaald dan kan je het product gaan maken en later aan de crowd toesturen. Het is eigenlijk een soort voorverkoop van je werk.

Leningen

De leningvariant is het meest populair onder de crowdfundingplatforms. Je haalt je doelbedrag op via de crowd en je moet dit na een bepaalde periode weer terugbetalen met rente. De leningen kennen een looptijd tussen de 3 à 5 jaar en het rentepercentage varieert van 6% tot 9%.

Investeringen

Het is ook mogelijk om investeerders via de crowd aan te trekken. De bedragen liggen hoger dan bij een lening. De investeerder krijgt een aandeel in jouw bedrijf in ruil voor het geld. Je hoeft dus geen geld terug te betalen met rente zoals bij een lening maar je moet een stukje van je bedrijf overdragen aan de investeerder. 

Tips & tricks

Belangrijk bij crowdfunding is om je te realiseren dat de eerste 20-30% van het doelbedrag uit je eerstelijns netwerk moet komen. Met andere woorden: stel je doelbedrag is 5.000 euro dan moet je tenminste 1.000 euro ophalen bij mensen die jij persoonlijk kent. Dit is ook meteen een goede graadmeter om voor jezelf te beoordelen of het bedrag wel haarbaal is. Vervolgens is het ook handig om een klein bedrag achter de hand te houden voor het geval je het doelbedrag net niet helemaal ophaalt waardoor je zelf stiekem even het resterende bedrag stort.

Meer weten?

Leningen

Langzaam maar zeker zie je creatieve ondernemers ook naar leningen kijken. En waarom ook niet? Er zijn hele gunstige regelingen voor creatieve ondernemers om geld te lenen.

Cultuur + Financiering verstrekt leningen op maat tegen een lage rente. Het is voor kunstenaars, culturele organisaties en creatieven. De bedragen tussen de 10.000 en 40.000 euro kennen een rente van 3%. Voor hogere bedragen tot 500.000 euro gelden er andere percentages.

Fonds kwadraat verstrekt rentevrije (!) leningen voor kunstenaars, fotografen en ontwerpers. Je kunt een bedrag lenen van 8.000 euro tegen 0% rente.

Tips & tricks

Maak gebruik van de coaching die bijvoorbeeld bij Cultuur + Financiering komt kijken. Je kunt dan samen bekijken hoe het gaat en op tijd bijsturen als het nodig is.

Meer weten?

Business Angels

Een Business Angel is een (oud)ondernemer die niet alleen geld maar ook zijn netwerk wil investeren in jouw bedrijf. Als je de juiste Angel hebt gevonden dan kan je samen je bedrijf laten groeien. Een Business Angel investeert in je bedrijf en krijgt in ruil daarvoor een minderheidsaandeel. Hierbij kan je denken aan bedragen tussen de 50.000 en 750.000 euro. Business Angels zijn soms lastig te vinden. Sommigen zetten ze dit heel duidelijk in hun profiel op Linkedin, anderen blijven liever onder de radar. Dan is het handig om via BANNederland een netwerk van investeerders op te snorren.

Matchfunding

Voordekunst, Prins Bernhard Cultuurfonds en Cinecrowd bundelen – in opdracht van Platform ACCT – de krachten en zetten het programma ‘Leve het Geven’ voort. Met dit project helpen ze individuele makers en instellingen met het vinden van particuliere financiering via bijvoorbeeld matched crowdfunding.

Sponsoring

Bij sponsoring gaat het, in tegenstelling tot fondsenwerving, altijd om een wederzijds belang en heeft het belang van de sponsor altijd een commercieel karakter. Dit betekent dat je elk bedrijf kan benaderen met een sponsorverzoek mits je goed kan verwoorden wat het wederzijds belang is. Een bedrijf wil bijvoorbeeld dat zijn merk weer relevant wordt voor een specifieke doelgroep. Als jouw project daarmee kan helpen dan is dat een ingang. Belangrijk is dat je je goed inleest in het bedrijf. Een handig boek om je hierbij te helpen is van Danny de Graaf, Sponsoring: hoe en waarom.

Kortom, er is dus genoeg geld. Focus je op een paar financieringsvormen, bouw een netwerk op en zorg voor continuïteit in je aanvragen. Dat maakt je leven als creatieve ondernemer een stuk makkelijker.

Ben je lid van de BNO en heb je aanvullende vragen of vragen van andere zakelijke of juridische aard? Neem dan contact op met BNO Advies via zakelijkadvies@bno.nl of juridischadvies@bno.nl.