Mag ik zomaar andermans werk gebruiken voor mijn collage?

Voor het gebruik van het werk van anderen, dat beschermd is door het auteursrecht, heb je in principe toestemming nodig.

Een vraag die regelmatig wordt gesteld is of je (delen van) het werk van anderen mag gebruiken voor je eigen collage of moodboard. Het korte antwoord op deze vraag is “nee”. Voor het gebruik van het werk van anderen, dat beschermd is door het auteursrecht, heb je in principe toestemming nodig. Bij ‘werk van anderen’ kun je bijvoorbeeld denken aan foto’s, illustraties of afbeeldingen. De maker van het werk dat jij gebruikt, de auteursrechthebbende, mag namelijk bepalen wie en onder welke (financiële) voorwaarden zijn werk gebruikt wordt.

Komt er dan helemaal geen nieuw werk tot stand met de collage die je maakt? En heb je daarop dan niet een nieuw auteursrecht? Ja, dit kan het geval zijn. Als jouw collage voldoet aan de auteursrechtelijke eisen en het dus een nieuw origineel werk is waarbij je creatieve keuzes hebt gemaakt, dan kan er auteursrecht op rusten. In de praktijk betekent dit dus dat je tegelijkertijd inbreuk kan maken op het auteursrecht van anderen en auteursrecht kunt hebben op jouw eigen werk.

Natuurlijk is er ook veel materiaal beschikbaar waar geen auteursrechten op rusten, waardoor je dus geen toestemming nodig hebt voor gebruik. Bijvoorbeeld omdat het oud werk is, waardoor het auteursrecht is verlopen, of omdat het onder een bepaalde (creative commons) licentie beschikbaar is gesteld. Voor dit werk heb je geen toestemming nodig, dit kun je dus wel gebruiken voor jouw collage. Maak je een collage puur voor jezelf en maak je deze niet openbaar? Dan is geen toestemming vereist.

Wees altijd voorzichtig met het gebruik van werk van anderen. Check of er toestemming vereist is voor het gebruik en vraag deze als dit het geval is. 

Ben je lid van de BNO en heb je aanvullende vragen of vragen van andere zakelijke of juridische aard? Neem dan contact op met BNO Advies via zakelijkadvies@bno.nl of juridischadvies@bno.nl.