Geldt het auteursrecht ook voor werk in de openbare ruimte?

Een foto van een werk in de openbare ruimte is snel gemaakt, maar deze werken kun je niet zonder voorwaarden afbeelden in je eigen werk.

Gebouwen, bijzondere bruggen, standbeelden of andere kunstwerken in de openbare ruimte zijn, zolang de maker nog geen zeventig jaar dood is, meestal gewoon beschermd door het auteursrecht. Het auteursrecht maakt namelijk geen onderscheid naar waar het werk zich bevindt.


Toch mag je werk in de openbare ruimte vaak wel fotograferen en die beelden gebruiken zonder toestemming. Het moet dan wel gaan om een permanent geplaatst werk, dat in zijn omgeving wordt afgebeeld, de zogenaamde vrijheid van panorama. Je mag de omgeving waarin het werk staat dus niet weg fotoshoppen. Ook mag je het werk niet gestileerd opnemen in bijvoorbeeld een logo. Verder moet je oppassen dat het gebruik niet zo commercieel is dat het afbreuk doet aan de belangen van de maker zelf, want dan is weer wel toestemming nodig. Een afbeelding van de Erasmus-brug in het jaarverslag van een Rotterdams bedrijf mag wel, een compilatie met beelden van de Erasmus-brug en andere werken van Ben van Berkel, mag niet.


In Frankrijk kennen ze deze vrijheid van panorama overigens niet: daar is wel degelijk toestemming nodig om beelden van beschermde werken in de openbare ruimte te gebruiken. Het ontwerp van de Eiffeltoren is niet meer beschermd, en mag dus gewoon worden afgebeeld. Maar het ontwerp van de verlichting die op de Eiffeltoren is aangebracht, is nog wel beschermd. Een afbeelding van de Eiffeltoren by night mag je dus niet zonder toestemming gebruiken.

Heb je een andere zakelijke of juridische vraag? Onze adviseurs Vicky Fasten, Kim Braber en Anouk Siegelaar zijn vijf dagen per week telefonisch en per mail bereikbaar voor BNO-leden.