Wanneer bescherm je je ontwerp via modelrecht?

Naast het auteursrecht bestaat het modelrecht. Maar modelbescherming is voor lang niet elk ontwerp van belang.

Modelrecht geeft bescherming op het nieuwe uiterlijk van een voortbrengsel (gebruiksvoorwerp) met een eigen karakter. Denk hierbij aan dessins en patronen of stoffen, weefsels en papier (2D), maar ook aan het uiterlijk van meubels, huishoudelijke apparaten, verpakkingen of kleding (3D). Om modelbescherming te krijgen, moet het model nieuw zijn, wat betekent dat je je model binnen twaalf maanden na eerste openbaarmaking moet deponeren bij een officiële instantie. Daarbij moet je aangeven voor welke landen bescherming is gewenst. Je kan bescherming vragen voor de Benelux, voor Europa of voor landen daarbuiten. De beschermingsduur is maximaal vijfentwintig jaar.

Modelrecht is vooral van belang voor industrieel ontwerpers en hun klanten en met name zinvol als je voorziet dat je ontwerp hoge omzetten zal genereren, ook in het buitenland. Een depot kan verder nuttig zijn bij ontwerpen waarbij de keuzemogelijkheden van de ontwerper beperkt zijn en er misschien geen auteursrechtbescherming is. De wetgeving hieromtrent verschilt namelijk per land.

Na registratie heeft een modelrecht als voordeel dat je niet hoeft aan te tonen dat een nieuwer ontwerp aan dat van jou is ontleend, ook al was de maker van dit nieuwe ontwerp niet op de hoogte van jouw werk en is het onbewust gebeurd (zie Inbreuk op auteursrecht). De registratie staat namelijk in een openbaar te raadplegen register. Er bestaat onder Europees recht ook een regeling die ervoor zorgt dat het modelrecht (net als het auteursrecht) zonder een depot ontstaat, maar dan is je ontwerp wel alleen beschermd tegen bewuste namaak of plagiaat en voor maximaal drie jaar.

Met een modelregistratie hou je niet alleen namaak tegen, maar kun je ook de invoer, het te koop aanbieden, de verhuur of het tentoonstellen van producten met een gelijk uiterlijk tegenhouden.  

Heb je nog aanvullende vragen? Onze juridisch adviseurs Anouk Siegelaar en Kim Braber zijn voor leden per mail en telefonisch bereikbaar.