Introvert Leiderschap

Extraversie noch introversie zegt veel over iemands werkelijke leiderschapskwaliteiten. Een column van coach Ries Meertens.

tekst door Ries Meertens

Introvert leiderschap

In mijn rol als businesscoach ben ik veel bezig met persoonlijkheidstypering en mede daardoor ik ben me behoorlijk bewust van de verschillen tussen introversie en extraversie. Over het thema 'de introverte leider' had ik echter nooit zo specifiek nagedacht, tot ik het boek Introvert Leiderschap van Karolien Koolhof las.

Koolhof is coach, journalist en zelf begenadigd introvert. Het boek is een eye-opener voor zowel introverten als extraverten en iedereen die met organisaties en leiderschap te maken heeft. Hieronder een samenvatting.  

Odoo CMS - een grote afbeelding

Foto door Charles Deluvio (Unsplash)

Extraversie is de maat

In onze individualistische westerse samenleving is extraversie een randvoorwaarde voor leiderschap. Van een leider wordt meestal verwacht dat hij (of zij) luid en duidelijk aanwezig is en bovenop de rots zit. Wie het hardst roept, krijgt de meeste aandacht en de meeste kansen.

Er zijn wel voorbeelden van introverte leiders zoals Elon Musk en Bill Gates, die het lang niet slecht doen als leider. In collectieve culturen zoals in Azië worden introverte leiders echter veel meer geaccepteerd. In het westen komen introverten niet vaak naar voren als potentiële leider. Onterecht, want extraversie noch introversie zegt veel over iemands werkelijke leiderschapskwaliteiten.

Krachtige visie

De introverte leider kent wel typische eigenschappen die hem positief onderscheidt van de extraverte leider. Zo laat de introvert meer ruimte voor inbreng en creativiteit vanuit het team en is hij beter in staat om te luisteren naar de ander, waardoor deze zich sneller veilig zal voelen.

Bovendien is de introvert (zelf-)reflectief en heeft hij het vermogen om een diepe band met anderen aan te gaan. De introvert hoeft niet voorop te lopen, maar kan zeker leiden vanuit een krachtige visie. Hij denkt inclusief en staat vaak open voor gedeeld of gespreid leiderschap. 

Samen en alleen

De definitie die Koolhof hanteert voor de introvert luidt:

"Een introvert is iemand die oplaadt door alleen te zijn.Dat wil niet zeggen dat hij niet bij andere mensen wil zijn. Een introvert geeft echter de voorkeur aan kleinere groepen mensen bij sociale gelegenheden. Hij heeft daarnaast meer tijd nodig om zijn gedachten te kunnen uiten en om dingen te analyseren dan een extravert."

Raak en herkenbaar wat mij betreft.

Terugschakelen

Ik gebruik al jaren persoonlijkheidstests die steeds aangeven dat ik lichtelijk introvert ben. Terugkijkend op ruim 20 jaar leiderschap bij grote bureaus besef ik pas hoe die betrekkelijke introversie invloed heeft gehad op mijn functioneren. Ik ben vrij goed in staat om tijdelijk mijn 'E-knop' om te zetten, maar dat moet ik niet te lang doen. Dat kost me op den duur namelijk enorm veel energie. Tijdig terugschakelen naar mijn eigen kokonnetje is noodzakelijk voor mijn welbevinden en functioneren.

Tijd nodig

Dé introvert bestaat overigens niet, het is slechts een deel van iemand zijn persoonlijkheid. Er zijn veel gradaties, smaakjes en nuanceringen en de interviews in het boek geven daar duidelijk blijk van. Koolhof onderscheidt vier typen introverten: de sociale, de denkende, de angstige en de ingetogen.

In het algemeen is de introvert bescheiden en niet zo geneigd om het podium op te zoeken of om zomaar een praatje te houden. De introvert communiceert liefst 1 op 1 en heeft tijd nodig om zaken te overdenken en te analyseren. Zoals de extravert praat en denkt tegelijk, is voor een introvert onmogelijk.

Onbenut potentieel

Dit alles kan ertoe leiden dat de unieke kwaliteiten van de introvert niet gezien worden. Dat is zonde, want zo blijft er vooralsnog teveel onbenut potentieel. Misschien klinkt het wat paradoxaal, maar het zou mooi zijn als de introvert zelf meer uiting zou geven aan zijn kwaliteiten en als de extravert er anderzijds meer oor en oog voor zou hebben. Het begint echter allemaal met bewustzijn van beide kanten. Kortom, er valt nog heel wat te winnen.

Omarm de verschillen

Pas als iedereen elkaars kwaliteiten ziet en omarmt, ontstaat er een succesvol inclusief en divers team. Zorg ervoor dat verschillen in persoonlijkheid duidelijk en bespreekbaar zijn. Zie extraversie niet als randvoorwaarde voor een leidende rol. Sta open voor andere zienswijzen op persoonlijkheid en leiderschap. Koester introversie, het is waardevol.

Kijk naar het hele plaatje van eigenschappen. Zorg ervoor dat introverten zich van tijd tot tijd kunnen terugtrekken en geef ze de ruimte en tijd om zich te uiten. Zoek naar alternatieve vormen van samenwerking. Een vergadering is bijvoorbeeld niet altijd de beste plek om iedereen een stem te geven.

Lekker leesbaar

Introvert Leiderschap is wat mij betreft een aanrader. Het is een lekker leesbaar en overzichtelijk boekje waarin achtergrond en theorie veelvuldig worden afgewisseld met verhalen van introverte leiders, waaruit zeer herkenbare praktijkvoorbeelden naar voren komen. Het biedt houvast en inzicht voor de introverte leider of leider in spé. Maar zeker ook voor leidinggevenden in het algemeen, managers HR of P&O, en niet in de laatste plaats voor de extravert die een beter begrip wil krijgen van de potentie van zijn introverte collega’s.

En jij?

Wil je weten hoe het met jouw persoonlijkheid en je leiderschap zit? Ik denk graag met je mee en help je om vorm te geven aan jouw leiderschap. Neem contact op via mijn BNO-coach profiel om jouw vraag te bespreken.