Op 28 juli, op een zomerse dinsdagochtend, bracht hartfalen Esther Scholten tot definitieve stilstand. De alom geliefde directeur van De Best Verzorgde Boeken was pas 55 jaar en stond midden in het leven. Dachten we. Zelden is de dood te bevatten, maar die van haar is totaal onverwacht en verbijsterend en maakt ons des te verdrietiger.
Esther runde de stichting De Best Verzorgde Boeken sinds 2015 en stapte daarmee in de grote schoenen van Just Enschede. Voortvarend zette ze dit kleine, maar belangrijke en al zo lang bestaande instituut naar haar hand, met een alert oog voor alle betrokkenen bij het boekenvak: ontwerpers, lithografen, papierleveranciers, drukkers, binders en uitgevers. Ze bracht verjonging en vernieuwing, om te beginnen door introductie van een studentenjury. Vanaf 2016 waren er dus niet alleen 33 door de vakjury gekozen Best Verzorgde Boeken maar aanzienlijk meer, uitverkoren door aanstormende makers. De jaarlijkse oogst werd gepresenteerd in catalogi, een tentoonstelling en een event in het Stedelijk Museum Amsterdam, dat behalve over de bekroonde boeken ging over uiteenlopende actualiteiten. Esther presenteerde dat event keer op keer met natuurlijke flair, duidelijk eigenaar van de inhoud en spil in een netwerk dat uit veel verschillende partijen bestaat en dus ook veel handling vraagt.
Esther voer nooit op de automatische piloot, dacht telkens weer na over hoe het anders en beter kon. Zo was er, behalve voor al die prachtig gemaakte boeken, ook aandacht voor de benarde situatie van drukkerijen, voor de noodzakelijke diversiteit in het boekenvak, voor de gevolgen van digitalisering, voor na te streven duurzaamheid. Ze zorgde dat de Nederlandse boekenselecties tot in China waren te zien en was altijd ongelooflijk trots en uitgelaten als ‘onze’ boeken het tijdens de Leipziger Buchmesse schopten tot bekroning door Best Book Design from all over the World.
Vanaf 2024 besteedde De Best Verzorgde Boeken ook aandacht aan de veerkracht, creativiteit en innovatie in de grafische sector via een nieuw ingestelde prijs, De Kapitaal, en eerde daarmee onderscheidende bijdragen binnen de Nederlandse boekverzorging.
Dit najaar zouden we het honderdjarig bestaan van De Best Verzorgde Boeken gaan vieren. Met natuurlijk een bijzonder boek waaraan hard wordt gewerkt en een bijbehorend event in het Stedelijk Museum. Met dit alles zullen we straks vooral een hommage brengen aan Esther, de gouden kracht die zichzelf nooit vooropstelde, altijd sprankelde, pret had en pret maakte, die zo warm en tegelijk van de no nonsens was en ziel en zaligheid legde in haar werk.
Onvergetelijke Esther, wat gaan wij jou missen.
Madeleine van Lennep,
Bestuur De Best Verzorgde Boeken, mede namens Martijn Kicken en Jesse Muller
Noot: Stichting CPNB heeft een condoleanceregister geopend.