Camiel Derkx

Bureau: Studio Camiel Derkx

Discipline: grafisch ontwerp

Wat heeft je gemotiveerd om je aan te sluiten? 

“Het project met mijn broer is het vertrekpunt geweest in mijn carrière. Hij is het kompas in mijn leven en heeft me iets fundamenteels geleerd: dat ontwerpers de wereld vormgeven. In taal, beeld, vorm en gedrag. Wij bepalen mede wie gezien wordt en wie niet. Wie erbij hoort en wie buiten de lijntjes valt. Dat is een grote verantwoordelijkheid.

Mijn broer heeft me ook laten inzien dat de diepste menselijke behoefte simpel is: gezien worden voor wie je bent. Binnen de werkgroep wil ik dat bewustzijn centraal stellen. Dat wij als ontwerpsector weten voor wie we het doen, waarom, en welke mensen we raken met onze keuzes. Niet als een abstracte ‘doelgroep’, maar als mensen.”

Welk project van jou zou iedereen moeten kennen? 

“Dat is zonder twijfel Mijn Gehandicapte Broer & Ik. Dit project startte als afstudeerproject op de kunstacademie St. Joost. Ik bracht in eigen beheer een stripboek uit met mooie en grappige gesprekken tussen mijn broer Jordy en mij. Dat was de start van iets wat ik van tevoren niet heb voorzien.

Inmiddels zijn onze socialemediakanalen uitgegroeid tot een baken van inclusie, waarbij TikTok ons grootste platform is met 135.000 volgers. Hoewel het voor ons niet draait om de cijfers, zegt het wel iets over de maatschappelijke impact: mijn broer wordt gezien voor wie hij is en het zet daarmee de norm voor hoe we als mensen met elkaar omgaan.”

Larissa Erens

Bureau: Larissa Erens
Discipline: media, grafisch ontwerp

Wat heeft je gemotiveerd om je aan te sluiten? 

“Voor mij is inclusie geen niche, maar een ontwerpverantwoordelijkheid. Een beperking is niet iets wat alleen ‘anderen’ overkomt. Iedereen kent momenten waarop iets niet meer vanzelfsprekend is, wanneer er niet aan je is gedacht, je tijdelijk beperkt bent of als de omgeving simpelweg niet op jou is ingericht en er zijn ook mensen waarvoor dit dag-in en dag-uit de realiteit is. Daarom zie ik een beperking niet alleen als een eigenschap van een persoon, maar ook als iets dat ontstaat in de wisselwerking tussen mens en omgeving.

De beste ontwerpen ontstaan wanneer meerdere perspectieven aan tafel zitten. Omdat het onmogelijk is om als individu alle ervaringen te vertegenwoordigen, zie ik samenwerking niet als een aanvulling, maar als een voorwaarde. Maar het is soms lastig om de juiste mensen te vinden. Daarom ben ik ontzettend blij om aan te sluiten bij deze werkgroep en hoop ik dat we elkaars netwerk versterken, zodat ontwerpers, ervaringsdeskundigen en experts elkaar weten te vinden en inspireren.”

Welk project van jou zou iedereen moeten kennen?

“Het project waar ik het meest trots op ben, is The Awareness Game: een spel dat nog volop in ontwikkeling is en de basis zal vormen voor één van mijn afstudeerprojecten. Het spel laat je ervaren hoe het is om een week door te komen met een beperking. Aan de hand van ‘spoon theory’ (een methode om de dagelijks wisselende energie te visualiseren) moet je jouw energie (lepels) strategisch verdelen, onverwachte gebeurtenissen opvangen en keuzes maken die voor veel mensen vanzelfsprekend lijken, maar dat lang niet altijd zijn. Zo wil ik laten voelen hoeveel strategie, planning en creativiteit er schuilgaan achter het dagelijks leven van veel mensen met een beperking.

Mijn ambitie is groter dan het maken van een spel. Ik wil een gesprek openen. Niet over wat mensen niet kunnen, maar over de verschillende manieren waarop mensen de wereld ervaren. Misschien levert het project onderweg nog iets anders op. Mocht iemand zich herkennen in dit onderwerp of vanuit eigen ervaring of expertise willen meedenken, zullen we dan even babbelen?”

Cosmas Bronsgeest

Bureau: Studio Cosmas

Discipline: ruimtelijk ontwerp

Wat heeft je gemotiveerd om je aan te sluiten? 

“Mijn motivatie komt voort uit de drive om de kloof tussen ambitieus ontwerp en maatschappelijke inclusie te verkleinen. Na mijn recente deelname aan ‘BNO Talk: Inclusie x Ontwerp’ merkte ik dat er een enorme energie is om het vakgebied inclusiever te maken. Binnen deze werkgroep hoop ik specifiek het vraagstuk aan te pakken hoe wij als ruimtelijk ontwerpers kunnen bijdragen aan een meer inclusieve gebouwde omgeving. Ik wil me inzetten voor het vertalen van abstracte inclusie-principes naar concrete, tastbare ruimtelijke oplossingen die voor iedereen toegankelijk en uitnodigend zijn.”

Welk project van jou zou iedereen moeten kennen?

“Dat is zonder twijfel mijn 'My Home Office', een ontwerp dat ik aan het begin van de coronapandemie heb ontwikkeld. Het project kreeg destijds veel media-aandacht, omdat het direct inspeelde op de plotselinge noodzaak voor kwalitatieve, afgezonderde werkplekken in de privésfeer. De impact was voor de gebruikers groot: het bood een essentieel onderscheid tussen werk en privé in een tijd waarin iedereen aan huis gekluisterd was, zonder dat daarvoor een grote verbouwing nodig was. Het onderstreept mijn visie op ‘Folding Architecture’: flexibele, duurzame oplossingen die zich aanpassen aan de behoefte van de mens.”

Daan Schipper

Bureau: Enter Here

Discipline: onderzoek en advies

Wat heeft je gemotiveerd om je aan te sluiten?

“Vijf jaar geleden startte ik met Marco Sotthewes Enter Here om gebouwen beter toegankelijk te maken voor mensen met een beperking (zichtbaar en onzichtbaar) door opdrachtgevers beter te adviseren tijdens een ontwerpproces. Na uitgebreide studie bleken er veel losse labels voor het keuren van gebouwen te bestaan, maar weinig ontwerptools die architecten aanspoorden om het plezier van toegankelijkheid in het ontwerpproces in te vlechten. Opdrachtgevers vinden het een onnodige prijsverhoging en in de honoraria van ontwerpers zit te weinig speelruimte om dergelijke uitstapjes zelf te financieren. 

Mijn doel is beide beter te ondersteunen en te emanciperen. Met tools vanuit BNO/BNI/BNA zouden ontwerpers het lef moeten kunnen tonen om ontwerpen te verrijken met toegankelijkheid voor iedereen. Opdrachtgevers kunnen zich beseffen dat 80% van de gebruikers van gebouwen op enig moment in hun leven onnodige drempels ervaren.”

Welk project van jou zou iedereen moeten kennen?

“Ik kan niet echt kiezen, dus ik noem er drie. Mijn grootste project is het Sophia Revalidatiecentrum in Den Haag. We zijn daar zover gegaan dat we zelf de wasbakken voor rolstoelgebruikers hebben ontworpen. De veelheid aan aanpassingen maakte het mijn meest inclusieve ontwerp. 

Het belastingkantoor in Doetinchem was het meest uitdagend omdat het een PPS was waarbij alle diensten die het gebouw 25 jaar lang zouden onderhouden en uitbaten onze werkelijke opdrachtgevers waren i.p.v. de RGB. We hebben met Lensvelt meubels ontworpen en alle materialen getest op schoonmaak en slijtage. Het was daarom een intensieve klus. 

En als laatste is mijn laatste oplevering een rijksmonumentaal raadhuis in Udenhout dat we hebben omgetoverd tot ontmoetingsplek van het dorp.”

Christine Jetten

Naam bureau: Studio Christine Jetten

Discipline: beeldende kunst

Wat heeft je gemotiveerd om je aan te sluiten?

“Sinds ik het boek ‘Architectuur door andere ogen’ kocht (2012) ben ik mij ervan bewust dat mijn materiaal goed geschikt is voor wegvinding van blinde en slechtziende mensen. Na een aantal jaren ontmoette ik Gabrielle, die in de loop van haar leven blind is geworden. Met haar begon ik samen te werken om de mogelijkheden van mijn materiaal voor de publieke ruimte te onderzoeken. Haar eerste opmerking, toen zij de keramische oppervlakten al tastend verkende, was “Elk glazuur klinkt anders”. Die uitspraak ontroerde mij diep. Ik werd ineens geconfronteerd met hoe ik mijn zintuigen gebruik en ik had nog nooit geluisterd naar mijn glazuren. Er kwam voor mij een dimensie bij. 

Mooie materialen die goed zijn toegepast, kunnen automatisch leiden tot inclusiviteit. Dat een plaats te geven in de wereld van architectuur, waar aanpassingen gaan over miva-toiletten en rolstoelingangen, bleek niet eenvoudig. Deze tijdgeest, met toenemende aandacht voor neuro-diversiteit, lijkt steeds meer rijp voor mijn product. Ik wil mijn keramische materiaal graag breder inzetten en samenwerken met betrokkenen en belanghebbenden, voorbij mijn eigen kleinere kring. Met deze werkgroep kunnen we krachten bundelen, ervaringen samenvoegen en een omgeving creëren die het werkveld inspireert.”

Welk ontwerp van jou zou iedereen moeten kennen?

“De Schapenmarkt 26–28 in Den Bosch. Wat dit project bijzonder maakt is dat de gevel niet is samengesteld uit catalogusmaterialen, maar opnieuw werd gemaakt. Door mij werd de betegeling van de plint van het gebouw ontworpen, waarvoor ik een bronsglazuur ontwikkelde dat qua textuur en levendigheid aansluit bij het bestaande metselwerk, zonder het te imiteren. De samenstelling van dit glazuur is specifiek afgestemd op de ligging van het pand op de hoek van de straat, waar het zonlicht vrij spel heeft waardoor de gevel gedurende de dag steeds van karakter verandert. Dit gebouw won de publieksprijs Beste Bossche Gebouw 2020-2025, wat bewijst hoezeer bewoners betrokken zijn bij hun stad en dat de kwaliteit van het straatbeeld ertoe doet. Voor mij een opmaat naar verdere betekenisgeving met het benutten van materiaalmogelijkheden.”

Laura Diek en Theo Ruys

Bureau: Tappan

Discpline: communicatie

Wat heeft jullie gemotiveerd om je aan te sluiten?

“We sluiten ons aan bij de werkgroep vanwege onze interesse in social design en de rol die ontwerp én communicatie spelen in het toegankelijker en menselijker maken van onze samenleving. Bij Tappan zijn we continue op zoek naar hoe we zoveel mogelijk mensen kunnen betrekken in ons werk en hoe we communicatie zo kunnen ontwerpen dat deze voor iedereen begrijpelijk en bruikbaar is. We zien in de praktijk dat veel mensen moeite hebben om hun weg te vinden in complexe regels, systemen en maatschappelijke veranderingen. Juist daar ligt voor ons een belangrijke ontwerpopgave: hoe maken we informatie en communicatie zo dat mensen grip houden op hun eigen leven?

We willen ons binnen de werkgroep inzetten voor manieren om inclusie niet als aparte stap te zien, maar als vanzelfsprekend onderdeel van ontwerp en communicatie. Maar hoe verweven we dit in de praktijk? Daarnaast zien we een belangrijke rol in het meenemen van collega’s én opdrachtgevers: hoe zorgen we dat zij dit niet alleen begrijpen, maar er ook actief naar handelen en vanzelfsprekend gaan vinden? Wat we willen bijdragen, is een praktijkgerichte aanpak waarin we ontwerp en communicatie inzetten om écht aansluiting te vinden bij diverse doelgroepen. Uiteindelijk geloven we dat we als ontwerpers de verantwoordelijkheid hebben om communicatie eerlijker, begrijpelijker en toegankelijker te maken.”

Welk project van jullie zou iedereen moeten kennen?

“De visie van Tappan is; Tappan maakt het menselijk. Onze opdrachten hebben vaak een maatschappelijke component en richten zich op diverse doelgroepen die allemaal op verschillende manieren met beleid te maken hebben. De splitsing van Wooncorporatie Vestia is een voorbeeld dat veel impact voor werknemers en huurders heeft, variërend van ‘zin in een nieuwe start’ tot wantrouwen bij huurders. Gebruikelijker is een fusie maar in dit geval dus een splitsing in drie nieuwe corporaties. Nodig om na een ‘roerige’ periode weer volledig te kunnen focussen op de kerntaken van een corporatie, goeie woningen voor huurders. 

We hebben hiervoor de interne communicatie begeleidt, nieuwe namen bedacht en drie nieuwe visuele stijlen en alle communicatie naar de bewoners. Ook hebben voor onszelf een spel ontwikkeld waarbij je je communicatiemiddel kunt bekijken door de ogen van verschillende doelgroepen. Jouw persoonlijke bril wordt gevormd door alles wat je hebt meegemaakt, bijvoorbeeld je achtergrond, je werk, je omgeving etc. Dat betekent dat wat voor de één duidelijk of normaal is, voor de ander helemaal niet zo hoeft te zijn. Iets waar we wel vaak vanuit gaan. Dus wat gebeurt er als je door de bril van een ander kijkt? Dit perspectievenspel helpt je daarmee te oefenen.”