Tekst door Viveka van de Vliet
Dat de studio van Chris Kabel dit jaar 25 jaar bestaat, is een goed moment om terug en vooruit te kijken. Als waardevolle toevoeging op zijn activiteiten — productdesign, lesgeven en materiaalonderzoek — wil de ontwerper design en architectuur sterker samenbrengen door met zijn architecturale projecten een menselijke, inhoudelijke en emotionele dimensie toe te voegen. Hiermee hoopt hij een nieuw publiek te bereiken en ontwerpers en architecten te inspireren om meer waarde toe te voegen aan nieuwbouw of renovatieprojecten.
Foto: Chris Kabel | Fotograaf: Thomas Müller-Vahl
|
Zijn vanaf de straat onzichtbare studio in Rotterdam heeft rondom ramen die uitkijken op zoveel groen, dat je je in een Aziatisch bamboebos waant. Binnen staan en hangen overal schaalmodellen, materiaal-experimenten en producten. Boven de tafel hangt een lamp van gedraaid metaaldraad met gevlochten kapjes, een cadavre exquis, een uitwisselingsproject met de bevriende ontwerper Bertjan Pot. “Het is meer een cadavre excuse, een leuk excuus om samen te werken, te eten en drinken en inhoudelijk te praten over het vak”, zegt Kabel. |
Chris Kabel is een ontwerper die zich als een nieuwsgierige uitvinder, onderzoeker en alchemist bezighoudt met zijn fascinatie voor natuurlijke fenomenen en materialen. Hij brengt slimme technische oplossingen en esthetiek samen in analytische, poëtische, heldere en vindingrijke producten. “Ik ga in gesprek met een materiaal, kijk wat er gebeurt en hoe ik dat in de fysieke wereld naar mijn hand kan zetten”, verklaart hij.
Snijvlak design en architectuur
Nu zijn studio 25 jaar bestaat, is dat een logisch moment voor reflectie. Zo ziet hij mogelijkheden om de producten die hij binnen een context ontwerpt, breder toe te passen; in diverse architectuurprojecten kan hij door de herhaling van een ontwerp, grotere oppervlaktes creëren, terwijl hij speelt met patronen en texturen, licht, reflectie, structuur en kleur.
“Mijn projecten op het snijvlak van design en architectuur roepen positieve reacties op en vormen een waardevolle toevoeging aan de activiteiten waar ik me als studio altijd al mee bezighoudt: productontwerp, lesgeven en materiaalonderzoek”, zegt hij. “Deze keuze stelt mij in staat een groter publiek te bereiken, opdrachtgevers en architecten actiever te betrekken en projecten op te schalen.”
Foto: Wall Space, installatie met gedicht van Wendy Rose in opdracht van het Headlands Center for the Arts | Fotografie: Studio Chris Kabel
Passend bij deze koers, vroeg hij een subsidie aan voor een professionaliserings- en praktijkverdiepingstraject van het Stimuleringsfonds en voert hij waardevolle gesprekken met BNO-coach en adviseur Cindy Bosma van adviesbureau Boomlyn.
Daarnaast wil hij het discours over architecturale producten aanscherpen. “Design- en architectuurproducten zoals gevelbekleding en bakstenen, worden op een vergelijkbare manier geproduceerd. Maar de bouw- en architectuurwereld en ik weten nog niet goed hoe we met dit nieuwe terrein om moeten gaan.
Ik wil laten zien dat ik met producten een menselijke, inhoudelijke en emotionele dimensie kan toevoegen aan de architectuur. Het interessante is dat je een site-specific ontwerp maakt voor een gebouw en vanuit die context iets nieuws creëert met een algemene geldingskracht. Zo wordt contextuele architectuur verbonden met een universeel product.”
Natuurkundeles op de gevel
Een prachtig voorbeeld is ‘Here Comes The Sun’ voor het Metis Montessori Lyceum, een Technasium in Amsterdam. Alsof een zak confetti is uitgestrooid tegen de gevel, creëerde Kabel een gelaagde façade voor de aanbouw van Atelier PRO architecten, die op een speelse wijze één grote les is over licht, aansluitend op het vak natuurkunde en optica. De gevel toont hoe het licht op tientallen manieren buigt, reflecteert en breekt via optische (moiré) filters, prisma’s en reflectoren van plastic, glas en aluminium. De gelaagdheid verwijst ook naar de dubbele aard van licht, dat zich zowel als golven en als deeltjes manifesteert.
Foto: Here Comes The Sun | Fotografie: Riccardo De Vecchi
Na zijn afstuderen in 2001 aan de Design Academy Eindhoven, maakte Chris Kabel een vliegende start. Zijn producten voor Droog Design gingen de wereld over, waaronder de bekende Sticky Lamp (Fatboy verkoopt inmiddels een nieuwe variant onder de naam Led’s Strip). Ook bekend zijn Brick Bench, een oneindige bank van modulaire geëxtrudeerde keramische elementen, Flames voor Moooi, de bamboe trap Nodes voor Galerie kreo, en Fogo Finds, een serie bronzen sleutelhangers die Kabel maakte voor een hotel op Fogo Island (gasten die een sleutelhanger proberen mee te smokkelen, worden regelmatig bij de security op het vliegveld van Gander betrapt).
“Ik ga in gesprek met een materiaal, kijk wat er gebeurt en hoe ik dat in de fysieke wereld naar mijn hand kan zetten.”
Homo universalis
“Ik heb in het begin misschien te vaak ‘ja’ gezegd en was niet selectief genoeg, waardoor ik me onvoldoende uitgesproken positioneerde. Ik was meer een wallflower die wachtte tot hij werd ontdekt”, zegt hij. “Ik hou ervan dat de ene opdracht organisch voortkomt uit de andere, maar ik wil nu meer kenbaar maken wat ik doe, is goed.” Tegelijkertijd heb ik zoveel ervaring op zoveel vlakken opgedaan, dat ik me een soort homo universalis voel. Ik ben inmiddels in staat om een aantal duidelijke lijnen te ontwaren, waarvan architecturale producten, designontwerpen voor labels en galeries, materiaalresearch voor kunst- en kennisinstellingen en lesgeven en adviseren de belangrijkste zijn.”
Foto: Entree | Fotografie: NJ Studio
Hoe het lesgeven zich verhoudt tot zijn eigen studio was een vraag die hij zich na de eerste tien jaar praktijk stelde. Hij gaf les aan de Design Academy Eindhoven en de École cantonale d’art de Lausanne en werd na zes jaar lesgeven aan de Hochschule für Gestaltung in Karlsruhe Design, teruggevraagd in Lausanne. “Het is zo’n waanzinige verrijking: ik heb Frans en Duits geleerd, een nieuw netwerk opgebouwd, studenten gecoacht om het beste uit zichzelf te halen en ze komen stage bij me lopen. Beide beïnvloeden elkaar positief: het lesgeven inspireert en houdt me scherp, en ik kan fundamentele designkwesties onderzoeken in samenwerking met de studenten”, zegt hij over deze ervaring.
Architectonische interventies
“Vraag me niet voor een muurschildering”, zegt hij. Maar als woningcorporatie Ymere, met wie hij al langer samenwerkt, hem vraagt een oplossing te bedenken voor een depressieve tochtsteeg of een ongure buurt, dan kan hij er zeker iets mee. “In dit recente project heb ik geprobeerd de bewoners een gevoel van trots, waardigheid en veiligheid te bieden via simpele architectonische interventies met plantenhaakjes, tafeltjes, een boog, een luifel en plantenbakken.”
Foto: Het Rozenprieel met de Binder Klinker | Fotografie: NJ Studio
Ook de Binder Klinker, een witte keramische baksteen met een gat, waar een touwtje doorheen kan worden gehaald om planten langs gevels te leiden, is ontwikkeld voor een woongebouw van Ymere en M3H Architects in Het Rozenprieel. Deze Haarlemse wijk, die ooit werd gekenmerkt door kwekerijen, parken en weilanden, is inmiddels een dichttbevolkt deel van de stad zonder veel groen. De steen van Chris Kabel is dan ook een open uitnodiging aan de bewoners om hun eigen woning en de omgeving te vergroenen. Ymere heeft zelfs op verzoek van Kabel, onder de stoep een strook tuingrond ‘verstopt’, zodat bewoners die door de Binder Klinker zijn geïnspireerd, worden aangemoedigd tegels te lichten en een klimplant te planten.
In het ontwerp hield hij rekening met de 19e-eeuwse baksteenarchitectuur, waarbij traditionele elementen zoals vensterbanken, witte spekbanden over de gevel en de kenmerkende wimpers boven de ramen, een nieuwe betekenis en functie krijgen. De afwisseling van gewone met enkele witte bakstenen, geeft de gevel een confettipatroon, als van vallende sneeuw. Tot tevredenheid van de ontwerper zijn er al aanvragen van diverse architecten uit binnen- en buitenland.