Afgelopen zomer trokken onze designscouts langs de eindexamenexposities van Nederlandse academies, op zoek naar nieuw en veelbelovend designtalent. Hun bevindingen vormden de basis voor het hoofdstuk Design Graduates in het Dd Yearbook, dat op 22 januari feestelijk wordt gelanceerd in het Werkwarenhuis in Den Bosch.
Wat inspireerde, verraste of zette hen in 2025 het meest aan het denken? Welke trends, thema’s of onverwachte bewegingen zien zij in 2026 opkomen — of hopen zij te zien? Designscouts Pao Lien Djie, Branko Popovic, Annemoon Geurts en Dana Dijkgraaf delen hun inzichtingen. Vandaag verschijnt deel 1; volgende week volgt deel 2.
Pao Lien Djie
Fotografie: Blommers/Schumm|
Als hoofdredacteur viel Pao Lien bij het samenstellen van het Dutch designers Yearbook op hoeveel ontwerpers samen een creatieve, vernieuwende en verbindende onderstroom vormen en voeden. “Ontwerpers die tegen de stroom in durfden te zwemmen en daarvoor het vertrouwen kregen van hun opdrachtgevers of partners, blijken systeemverandering te kunnen bewerkstelligen en echt het verschil te maken. Ongeacht het formaat van hun bureau of de bekendheid van hun naam; heel inspirerend.” |
Voor 2026 hoopt Pao Lien dat het belang van onze eigen designgeschiedenis eindelijk wordt onderkend. “Na herhaaldelijke valse starts is er groeiende aandacht voor archieven, en het Netwerk Archieven Design en Digitale Cultuur lijkt momentum te hebben met 82 partnerorganisaties die zich inmiddels hebben aangesloten. Laat archiveren een vast onderdeel zijn van de designpraktijk, zodat we samen aan het geheugen van ons vak werken.”
“Ontwerpers die tegen de stroom in durfden te zwemmen blijken echt het verschil te maken.”
—
Pao Lien Djie
Branko Popovic
|
Wat Branko in 2025 het meest heeft geraakt, is het besef dat design geen neutrale ruimte is, maar een arena waarin machtsverhoudingen, identiteit, politiek en geschiedenis zich materialiseren. “Ik zag veel sterke projecten waarin design werd ingezet als kritisch instrument om te reflecteren op trauma, privilege, racisme en maatschappelijke polarisatie — thema’s die zich onontkoombaar in het hart van onze gezamenlijke realiteit bevinden.” |
Fotografie: Romain LaurentHij vervolgt: “Daarnaast zet een verschuiving die al langer gaande is zich duidelijker door: van object naar verhaal en van product naar proces. Design wordt daarmee steeds minder een eindpunt en steeds meer een uitnodiging tot dialoog.”
Vooruitkijkend naar 2026 ziet Branko een mogelijke verschuiving richting meer conventioneel en traditioneel geconstrueerd design, met vakmanschap, materiaal en duurzaamheid opnieuw centraal. “Hopelijk maken vluchtige trends plaats voor tijdloze vormen en ontwerpen die hun waarde niet ontlenen aan snelheid, maar aan betekenis. Tegelijkertijd hoop ik dat vormgevers juist als tegenreactie op maatschappelijke spanningen hun autonomie blijven opeisen en vertrouwen op de pure kracht van verbeelding. Design kan alternatieve werelden schetsen en ruimte bieden aan hoop, verzet en verbeelding — en die rol acht ik in de komende jaren van onschatbare waarde.”
“Design kan alternatieve werelden schetsen en ruimte bieden aan hoop, verzet en verbeelding.”
—
Branko Popovic
Annemoon Geurts
|
Annemoon werd verrast door de diversiteit en hoge kwaliteit van het werk van de jonge generatie ontwerpers, van DAE-studenten Anna Zoe Hamm en het Back tot he Flax Collective tot de genomineerden en winnaar van de Kazerne Design Award, Antonia Schreiber. “Projecten die variëren van een actueel onderzoek naar neurodiversiteit tot het herinterpreteren van eeuwenoude technieken en het nieuw leven inblazen van uitgestorven ketens. Andere ontwerpers laten zien dat biobased ontwerpen niet sober hoeven te zijn, maar juist fel, modieus en verleidelijk kunnen zijn. |
Radicale voorstellen zoals Circle Farm van Floris Schoonderbeek tonen bovendien hoe systeemverandering er concreet uit kan zien. Deze voorbeelden stemmen hoopvol.” Annemoon benadrukt dat fundamentele verandering versnellen buiten de eigen bubbel nog steeds een uitdaging is, zeker nu de urgentie van een natuur-inclusieve transformatie steeds groter wordt. “Inspirerend daarbij is de benadering van wetenschappers waaronder Janne Brok, die laten zien dat systemische verandering kan ontstaan door het kantelen van meerdere kleine, herkenbare facetten in het dagelijks leven, zoals je eigen radicale verandering tijdens een vakantie. Dat maakt transformatie invoelbaar en toepasbaar voor grote groepen mensen.
Ook is het bemoedigend dat grote opdrachtgevers, zoals Hydro, inmiddels laten zien dat wat onmogelijk leek, zoals 100% aluminiumrecycling, wél kan. Daarom is het cruciaal ontwerpers te blijven stimuleren om, stap voor stap en via integrale samenwerking, stug door te gaan. Wij, ontwerpers, kunnen de wereld in symbiose met alles en iedereen opnieuw prototypen. Laten we dat doen.”
“Wij, ontwerpers, kunnen de wereld in symbiose met alles en iedereen opnieuw prototypen. Laten we dat doen.”
—
Annemoon Geurts
Dana Dijkgraaf
|
Waar AI ooit begon als een gimmick, bijvoorbeeld de buurman die een foto van zichzelf liet omzetten als superheld, wordt het volgens Dana nu binnen een breed scala aan vakgebieden steeds meer een dagelijkse tool. “Of het nu is om werk efficiënter te maken, je input te verbreden of sneller ideeën te visualiseren, AI kan op verschillende manieren bijdragen. Tegelijkertijd roept het vragen op: hoe verhouden wij ons ertoe als makers en denkers? Hoe verschilt AI van een mens op een hoog, abstract niveau? Wat zouden we daarin met elkaar willen onderzoeken?” |
Fotografie: Eva BroekemaVoor 2026 verwacht Dana dat ontwerpers AI steeds meer als tool gaan gebruiken en daar een uiteenlopende positie in kiezen. “Waar AI ondenkbaar veel mogelijk maakt, zit de meerwaarde van de ontwerper in de authentieke cocktail die een mens ‘mens’ maakt: smaak, visie, specifieke authenticiteit en een ontwikkeld vermogen om bewust te creëren en te cureren. The AI-hype for the common people will settle, and the true creatives will be here to stay.”
“Waar AI ondenkbaar veel mogelijk maakt, zit de meerwaarde van de ontwerper in de authentieke cocktail die een mens ‘mens’ maakt.”
—
Dana Dijkgraaf
Over onze designscouts
- Pao Lien Djie is design- en kunsthistoricus en was lang nauw betrokken bij het designtijdschrift Items en werkte in verschillende rollen voor musea als het Stedelijk Museum Amsterdam, de Kunsthal en Museum Speelklok. In 2025 was ze behalve gasthoofdredacteur van de komende editie van Dd Yearbook ook werkzaam als waarnemend conservator toegepaste kunst in het Centraal Museum in Utrecht.
- Branko Popovic is project- en programmamaker en curator in (mode)vormgeving, social design en podiumkunsten. Hij is medeoprichter en artistiek directeur van FASHIONCLASH en lid van de benoemings-adviescommissie voor de Raad voor Cultuur.
- Annemoon Geurts is ontwerper, cultureel ondernemer, voormalig bestuurslid van de BNO, medeoprichter en creative director van internationaal designplatform Kazerne in Eindhoven. Ze scout, cureert tentoonstellingen en ontwikkelt concepten en programma’s die talent stimuleren, dialoog bevorderen en netwerken bouwen over disciplines en grenzen heen.
- Dana Dijkgraaf is grafisch ontwerper en art director met een eigen grafisch ontwerpstudio in Arnhem, Dana Dijkgraaf Design. Ze creëert ruimtelijke ontwerpen, publicaties, autonoom werk en campagnes voor internationale opdrachtgevers in de wereld van natuur, milieu, cultuur en kunst.
Over Dd Yearbook ’25–’26
Onze jaarlijkse publicatie Dd, Dutch designers Yearbook biedt een rijk en actueel overzicht van wat er speelt in de ontwerpwereld. Onder het jaarthema ‘Undercurrents’ belicht deze editie de hoopvolle tegenbewegingen in een tijd van crisis en verandering. Een stevige hardcover boordevol werk, trends en verhalen: een must-read voor iedereen die het vak op de voet volgt. Het boek is vormgegeven door studio de Ronners en uitgegeven in samenwerking met nai010 uitgevers.
De feestelijke lancering vindt plaats op 22 januari 2026 in het Werkwarenhuis, waar ontwerpers, studenten, opdrachtgevers en pers samenkomen. Daarna ligt het Dd Yearbook in de boekhandel én wordt het verspreid onder onze leden.
Foto: lancering Dd Yearbook ’24-’25 @droog, Amsterdam | Fotografie: Evy Hachmang