Tekst door Viveka van de Vliet

De afgelopen jaren zien we steeds vaker brede samenwerkingen ontstaan tussen ontwerpers, organisaties, overheden en kennisinstellingen. Het idee daarachter: bij complexe maatschappelijke problemen kun je alleen opschalen en echt impact maken als je in consortia of waardeketens samenwerkt en gebruikmaakt van elkaars aanvullende expertises. 

In de komende editie van Dd, Dutch designers Yearbook staan deze waardeketens centraal, en worden de oprichters van Humade geïnterviewd over het consortium dat zij samenstelden om uit gebaggerd zeeslib producten te ontwikkelen voor de keramische industrie: Sea Silt Ceramics. In onze online reeks lichten we daarnaast drie andere inspirerende en betekenisvolle initiatieven uit. In deel 2 staat Marte Mei met PFAS/Vlas centraal.


De ontwerper had eerder met een subsidie van het Stimuleringsfonds onderzoek gedaan naar fytoremediatie, een milieuvriendelijke techniek waarbij planten verontreinigde stoffen uit bodem, water of lucht verwijderen of onschadelijk maken. Daar sloot Nesse precies bij aan. Haar nieuwe project PFAS/Vlas richt zich op het terugdringen van PFAS-vervuiling, loopt van maart 2025 tot maart 2026 bij deze culturele broedplaats in Zeeland en wordt opnieuw ondersteund door het Stimuleringsfonds.

Voor het onderzoek zette ze eigenhandig een netwerk van partners op: ze werkt nauw samen met dr. Sofie Thijs van de Universiteit van Hasselt met wie ze onderzoek doet naar fytoremediatie en met onderzoeker Ingmar Nopens van het Vlaamse bedrijf C-biotech, dat de planten en de oogst verwerkt. Op hun testlocaties groeit hennep met een zelf ontwikkeld recept voor mineralen en enzymen als bodemverbeteraars. Hierdoor worden de PFAS-waarden met maar liefst 69% verlaagd. Samen ontwikkelen ze biobased materialen waarbij de oogst wordt gebruikt voor biocomposieten en biohars, gekleurd met het natuurlijke pigment van de plant meekrap, voor latere toepassingen in meubelontwerpen.

Intussen werkt ze samen met een producent aan een documentaire waarin het hele proces wordt vastgelegd. In mei 2026 wordt alles getoond tijdens een solo-expositie bij galerie St. Vincents in Antwerpen, waarna het de bedoeling is dat de expositie gaat reizen en de documentaire wordt ingezonden bij filmfestivals. Uiteraard wordt het project met een programma eromheen gepresenteerd bij Nesse in Terneuzen. Marte Mei heeft op deze locatie een permanente plantentuin opgezet. Hier worden wede, wouw, kamille en meekrap verbouwd, waarvan de laatste verfplant hier in de 14e eeuw al als verfstof werd gebruikt, maar is verdwenen vanwege de intrede van synthetische verfstoffen. 

“Zo leg ik een verbinding met zowel de lokale historie als de bewoners in Zeeland”, zegt ze. “Zij kunnen workshops met verfplanten volgen en ik kan tegelijkertijd gesprekken voeren over hoe zij zich verhouden tot de PFAS-problematiek. Ik was bang dat er weinig animo zou zijn, omdat PFAS als gevaarlijk wordt ervaren, maar zowel de opkomst als de betrokkenheid zijn hoog: mensen hebben veel behoefte aan een handelingsperspectief en een positieve oplossing.”