Tekst door Viveka van de Vliet
De afgelopen jaren zien we steeds vaker brede samenwerkingen ontstaan tussen ontwerpers, organisaties, overheden en kennisinstellingen. Het idee daarachter: bij complexe maatschappelijke problemen kun je alleen opschalen en echt impact maken als je in consortia of waardeketens samenwerkt en gebruikmaakt van elkaars aanvullende expertises.
In de komende editie van Dd, Dutch designers Yearbook staan deze waardeketens centraal, en worden de oprichters van Humade geïnterviewd over het consortium dat zij samenstelden om uit gebaggerd zeeslib producten te ontwikkelen voor de keramische industrie: Sea Silt Ceramics. In onze online reeks lichten we daarnaast drie andere inspirerende en betekenisvolle initiatieven uit. In dit laatste deel staat het project BEAT (Building Equitable Accessibility Together) van Ink Social Design centraal.
Het moet anders
Wie door de stad beweegt, herkent de voorbeelden: opengebroken straten, een bakfiets die het trottoir blokkeert, kapotte liften op een station en lawaaiige bouwplaatsen. Voor de meeste mensen zijn deze obstructies kleine ongemakken, maar voor meer dan twee miljoen Nederlanders met een fysieke of cognitieve beperking, kunnen zulke obstakels het verschil betekenen tussen wel of niet zelfstandig naar school, werk of een afspraak gaan. Deze hindernissen, die als tijdelijke problemen worden gezien, leiden tot een permanent gevoel van uitsluiting.
Foto: Fons Heijnsbroek (Unsplash)
Dat moet anders. Het project BEAT (Building Equitable Accessibility Together) is opgezet om barrières zichtbaar te maken en inclusieve oplossingen te ontwikkelen die écht aansluiten bij de dagelijkse ervaringen van mensen. Hiervoor onderzoekt dr. Hamed Alavi van de Universiteit van Amsterdam inclusieve mobiliteit in smart cities – met een subsidie van €3,8 miljoen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Ink Social Design (ink) is implementatiepartner binnen het consortium.
Creatieve interventies
“Veel researchprojecten blijven in rapporten hangen en eindigen bij kennis en inzichten”, weet Ink-oprichter en social designer Anna Noyons, “maar voor ons begint het werk dan pas echt. Onze kracht ligt in het vertalen van de onderzoeksresultaten naar creatieve, concrete en schaalbare interventies die barrières zichtbaar maken.”
Foto: Redens Des Rossiers (Unsplash)
Ink brengt in kaart wat de dagelijkse routines, het reisgedrag en de frustraties van mensen zijn en welke impact die barrières hebben op hun persoonlijke, sociale en professionele leven. Daar zoeken ze naar systemische oplossingen die de obstakels kunnen wegnemen. “We ontwikkelen tools, diensten en beleidsvoorstellen die innovatief, mensgericht, praktisch, schaalbaar en uitnodigend zijn, zodat ze hun weg vinden naar de straten en de verschillende stakeholders ze goed kunnen toepassen”, zegt ze. Een mooi voorbeeld is de laagdrempelige online training ‘Mensenkenners’: jonge mensen die werken in de openbare ruimte, op festivals of in winkels, worden getraind hoe ze beter kunnen omgaan met mensen met een beperking.
“Toegankelijkheid draait niet alleen om liften of drempels, maar gaat over vrijheid, waardigheid en verbondenheid van iedereen, wereldwijd.”
—
Anna Noyons, oprichter Ink Social Design
Consortium als fundament
Samenwerken is daarbij cruciaal. Ink is partner in een consortium met de gemeente Amsterdam en Enschede, onderwijs- en kennisinstellingen als HvA, RUG, VU, Hanze Hogeschool, TU Delft, en diverse maatschappelijke organisaties en bedrijven. “Zij vormen een betrouwbaar fundament; wij hebben elkaar nodig om verandering te realiseren”, meent Noyons. Als strategisch innovatiebureau voor maatschappelijke veranderaars fungeert Ink als schakel tussen kennis en praktijk in de gezamenlijke missie: het wegnemen van stedelijke mobiliteitsbarrières en het realiseren van inclusieve, veerkrachtige en leefbare steden.”
In zogenoemde Living Labs helpt Ink Social Design inwoners, onderzoekers, beleidsmakers en organisaties bij het ontwerpen, testen en toepassen van nieuwe ideeën binnen de stad en creëert het een raamwerk en methodiek die het onderzoek concreet maakt en vertaalt naar de praktijk. Denk bijvoorbeeld aan betere communicatie en wayfinding rondom bouwplaatsen, of heldere richtlijnen voor gemeenten en andere partijen over hoe je tijdelijke obstructies toegankelijk en inclusief kunt maken.
Foto: Anna Noyons
BEAT begint in Nederland om steden te realiseren waar iedereen, ongeacht leeftijd, achtergrond of beperking, kan meedoen. Maar de ambitie reikt verder. Noyons: “Als we dingen vinden die breed toepasbaar en relevant zijn, kunnen we die met dit consortium ook veel breder inzetten. Toegankelijkheid draait niet alleen om liften of drempels, maar gaat over vrijheid, waardigheid en verbondenheid van iedereen, wereldwijd.”
Over Dd Yearbook ’25–’26
Onze jaarlijkse publicatie Dd, Dutch designers Yearbook, vormgegeven door studio de Ronners en uitgegeven in samenwerking met nai010 uitgevers, biedt een rijk en actueel overzicht van wat er speelt in de ontwerpwereld. Onder het jaarthema ‘Undercurrents’ belicht deze editie de hoopvolle tegenbewegingen in een tijd van crisis en verandering. Een stevige hardcover boordevol werk, trends en verhalen: een must-read voor iedereen die het vak op de voet volgt.
De feestelijke lancering vindt plaats op 22 januari 2026 in het Werkwarenhuis, waar ontwerpers, studenten, opdrachtgevers en pers samenkomen. Daarna ligt het Dd Yearbook in de boekhandel én wordt het verspreid onder onze leden.