We doorlopen eerst de verschillende stappen van het starten van een eigen ontwerppraktijk. Vervolgens bespreken we het belang van een overzichtelijke administratie, het aannemen van opdrachten en het beperken van risico’s binnen je onderneming. Als laatste komt aan bod wat het auteursrecht betekent voor jou als ontwerper.
Hoe zet je een eigen ontwerppraktijk op?
1. Begin bij een ondernemingsplan
Als ontwerper barst je van de creatieve ideeën en plannen. Om deze ideeën van enige kaders te voorzien, kun je beginnen met het maken van een ondernemingsplan. Zo krijg je inzicht in de uitgaven die je staan te wachten, wat je omzet ongeveer moet zijn en welk inkomen je kunt gaan verdienen. Kortom, het maakt overzichtelijk of je plannen haalbaar zijn. Je kunt een ondernemingsplan zo uitgebreid maken als je zelf wilt. Via Qredits kun je een voorbeeld voor ondernemingsplan opvragen.
Tip: laat jouw ondernemingsplan ook eens door een ander lezen! Een frisse blik kan helpen om tot nieuwe inzichten te komen.
Mocht je nog helemaal niet weten waar je wilt starten, dan kun je ook eerst de persoonlijke actielijst van de Kamer van Koophandel (KVK) doorlopen.
Video: Het belang van een ondernemingsplan | KVK
2. Bepaal of je verdere financiering nodig hebt
Als je voor het waarmaken van je plannen extra financiering nodig hebt, dan kun je kijken naar verschillende vormen van financiering via bijvoorbeeld fondsen of andere subsidieverstrekkers. Welke financiering past bij jouw project en hoe je deze kunt vinden, bespreken we in het Dossier Financiering. Meer informatie over het aanvragen van subsidies vind je in het Dossier Subsidies.
3. Kies een ondernemingsvorm
Nu je in een ondernemingsplan hebt omschreven hoe je te werk wilt gaan, kun je de ondernemingsvorm kiezen die daarbij past. In veel gevallen ligt het voor de hand om als zzp’er te beginnen als eenmanszaak, maar er zijn ook andere ondernemingsvormen zoals de VOF, maatschap en coöperatie. Deze vormen kunnen relevant zijn als je gaat samenwerken met anderen.
4. Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel
Vervolgens schrijf je je onderneming met de gekozen vorm in bij de KVK. Let hierbij op dat je duidelijk omschrijft wat je bedrijf doet, zodat je de juiste SBI-code van de KVK ontvangt.
Tip: om te controleren of je overal aan hebt gedacht, kun je de Checklist Starten van de KVK doorlopen.
Veel aanvullende informatie over professionalisering is te vinden op de website van de Kamer van Koophandel, de website Ondernemersplein (informatie en advies voor ondernemers vanuit Rijksoverheid) en de website van de Belastingdienst. Daarnaast kun je ook als starter lid van onze vereniging worden. Daarmee sluit je je aan bij onze ontwerp community en krijg je toegang tot veel waardevolle informatie, trainingen en advies.
Meer weten?
FAQ
Moet je je als zelfstandig ontwerper inschrijven bij de Kamer van Koophandel?
Een overzichtelijke administratie
Alle uitgaven die je zakelijk doet en de informatie over de opdrachten die je uitvoert, wil je makkelijk terug kunnen vinden. Het is daarom belangrijk om deze gegevens goed te bewaren in een overzichtelijke administratie.
Een georganiseerde boekhouding is ook van belang voor je belastingaangifte. Als ondernemer krijg je namelijk te maken met andere belastingen en aftrekposten. De Belastingdienst stelt daarom bepaalde eisen aan je administratie. Zo moet je bijvoorbeeld de basisgegevens uit je administratie minimaal zeven jaar bewaren. Je kunt ervoor kiezen om je boekhouding zelf te doen of uit te besteden aan een professionele boekhouder. Als lid kun je exclusief profiteren van €100 korting op je eerste boekjaar met een professionele persoonlijke boekhouder en ondersteunende software van Kees de Boekhouder.
Video: Hoe het werkt | Kees de Boekhouder
Door je administratie overzichtelijk te houden, krijg je ook inzicht of het voor jou voordelig is om gebruik te maken van de kleineondernemersregeling (KOR). De KOR houdt in dat je geen btw rekent aan klanten en geen btw-aangifte doet, maar ook geen betaalde btw kunt terugvragen. Je kunt hier gebruik van maken als je omzet exclusief btw onder de € 20.000 per jaar blijft. De vrijstelling geldt alleen voor btw, voor andere belastingen zoals inkomstenbelasting blijf je gewoon aangifte doen.
Meer weten?
Belasting voor starters (KVK)
Je eerste opdrachten aangaan
Als je eigen ontwerppraktijk eenmaal staat, is het tijd voor je eerste klanten. Waar moet je rekening mee houden bij het aangaan van je eerste opdrachten?
Een opdracht begint bij het uitbrengen van een offerte. Hierin omschrijf je in ieder geval zo duidelijk mogelijk welke werkzaamheden je verricht, hoeveel uren dit kost en hoeveel geld je hiervoor vraagt. Op je offerte kun je vervolgens de Algemene Voorwaarden van de BNO van toepassing verklaren en meesturen, om algemene zaken zoals aansprakelijkheid te regelen en afspraken te maken over het intellectuele eigendomsrecht.
Je kunt er ook voor kiezen om met een opdrachtovereenkomst te werken, waarin je de afspraken over de uitvoering van de opdracht duidelijk vastlegt. Hierop kun je eveneens de Algemene Voorwaarden van de BNO van toepassing verklaren en meesturen. Voorbeelden van deze overeenkomsten vind je hieronder. Afhankelijk van de afspraken die je hebt gemaakt, stel je vervolgens een overzichtelijke factuur op waarin je onder andere het te betalen bedrag en de betalingstermijn zet.
Beeld: Zeloot
Het beperken van risico’s
Naast het maken van duidelijke afspraken over je opdrachten, kun je de risico’s binnen je ontwerppraktijk ook op andere manieren beperken.
Daarnaast kun je je tegen een aantal andere risico’s verzekeren. Denk bijvoorbeeld aan een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) en een beroepsaansprakelijkheids- en bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. Meer informatie vind je in het Dossier Verzekeringen.
Ook kan het zijn dat je al het een en ander hebt gehoord over de kwestie schijnzelfstandigheid. Het is belangrijk om je hierop goed in te lezen, zodat je weet wat er speelt en waar je rekening mee moet houden. Meer informatie hierover vind je in het Dossier Zzp’ers en schijnzelfstandigheid of op de website van de KVK.
Meer weten?
Dossier Zzp’ers en schijnzelfstandigheid
FAQ
Jouw ontwerp en het auteursrecht
Het auteursrecht beschermt jouw creatieve werk. Je kunt ermee voorkomen dat anderen jouw ontwerp zonder toestemming gebruiken én het stelt je in staat om geld te verdienen aan wat je maakt. Het auteursrecht geeft jou als ontwerper de juridische basis om afspraken te maken over wie jouw ontwerp mag gebruiken, hoe en tegen welke vergoeding.
Het auteursrecht ligt bij jou als ontwerper, ook als je opdrachtgever je betaalt voor de opdracht. Wel kan het voorkomen dat je opdrachtgever vraagt het auteursrecht over te dragen. Vaak is dat niet nodig en is het verlenen van een licentie voldoende. Hierin spreek je af dat de opdrachtgever een gebruiksrecht krijgt op jouw ontwerp, zonder dat je je auteursrecht overdraagt.
Beeld: Pawel Czerwinski
Een licentie kun je beperken in bijvoorbeeld lengte, territorium en gebruik. Maak hierover duidelijke afspraken met je opdrachtgever, het liefst voordat je aan de opdracht begint. Voorbeelden van licentieovereenkomsten vind je hieronder. In sommige gevallen kan een royaltyovereenkomst beter passen, bijvoorbeeld als je een product ontwerpt.
Tip: ga je voor het eerst in gesprek met een potentiële opdrachtgever? Maak dan gebruik van een geheimhoudingsovereenkomst.
Werk je samen met andere ontwerpers aan één ontwerp? Dan verschilt het per situatie welke afspraken je kunt maken.
- Bij scheidbare werken, zoals een geïllustreerd boek, heeft elke maker het auteursrecht op zijn eigen onderdeel.
- Bij onscheidbare werken, zoals een ontwerp van een kledingstuk door een ontwerpersduo, ontstaat er een gemeenschappelijk auteursrecht. Dat betekent dat je elkaars toestemming nodig hebt om het ontwerp te gebruiken.
Meer weten?
Geheimhoudingsovereenkomsten BNO
FAQ
Zijn ideeën auteursrechtelijk beschermd?
Kan het auteursrecht verlopen?
Geldt het auteursrecht wereldwijd?